Wararka

WARARKA MAANTA 1da Feebaraayo 2023

Su’aalaha Maanta: Yaa wax ka dhageysanaya Madaxweyne dal kale oo gabadhiisa nin gaal madoow ku haysto #Paris, France taasoo ku biisha lacagtii laga dhacay shacabkeenna? Yaa diidi kara maanta in madaafic hoobiyaal ah lagu gaaray Madatooyadda #Soomaaliya VillaSomalia? Yaa dadkii u shaqaynaayey argagixisada Shabaab k dhigtay saraakiisha amniga? Yaa ka dhigay Soomaaliya dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka? Yaa diidan in la sameeyo Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Maxayse beesha caalamka u diiday inay dhaqaallo siiso dowlaaddan “Kutaanta/Dhiqlaha”? Ha wiqleyso!

Muqdisho 1da Feebaraayo 2023 Madaxweynayaasha dalalka Kenya, Ethoipia iyo Jabuuti ayaa maanta kusoo wajahan magaalada Muqdisho, iyagoo ka qeyb galaya shir madaxeedka dalalka ciidamadu ka joogaan Soomaaliya. Wasiirka warfaafinta Soomaaliya, Daauud Aweys ayaa sheegay in madaxweynayaashu ay ka wada hadlayaan sidii caqabada Alshabaab iyo firxadkooda aanay saamayn ugu yeelan dalalka gobolka kuyaalla.

“Waxaa muhiimad loo arkay in dagaalka argigixiaada aan lagu koobin Soomaaliya oo kaliya. Dalalka gobolka oo ay Soomaaliya ku jirto waxay muhiimad u arkeen danahooda amniga ee mustaqbalka, maadaama hadda uu gabaabsi yahay dagaalka argigixisada, ayuu yiri wasiirka warfaafinta.

Wuxuu sheegay wasiirku in gabagabada shirkaan looga dhawaaqidoono iskaashi weyn oo dhinaca amniga ah, taasoo ah in ciidamada ATMIS ay si toos ah uga qeyb galaan dagaalka Shabaab ka dhanka ah.

Dhinaca kalena guud ahaan waxaa saakay xiran waddooyinka muhiimka ah ee Muqdisho sababa la xiriiira wafuuda imaanaysa. Wasiirka warfaafintu wuxuu sheegay hay’adaha amnigu inay ku taliyeen tallaabadan kadib qiimayn amni oo la sameeeyay.

Awdal 1da Feebaraayo 2023 Magaalada Boorama ee xarunta gobolka Awdal ayaa waxaa lagaga dhawaaqay banaanbax looga soo horjeedo xasuuq ay ciidamadii jabhada SNM ee Korneyl Muuse Biixi, oo hadda ah madaxweynaha Somaliland ay ka geysteen gobolkaasi 1991-kii.

Guddiga qaban-qaabada banaanbaxan oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay in isku soo baxan ay iclaamiyeen loogu ducaynayo dadkii ay laayeen ciidamadii SNM, kuwaasi oo ay ku tilmaameen “shuhado

Banaanbaxan ayaa waxa uu ka qabsoomi doona magaalada Boorama 4-ta bisha Febraayo, sida ay sheegeen guddiga qaban-qaabineysa isku soo baxan.

“Dhamaan waxaa ugu baaqeyna bulshada gobolka Awdal meel kasta oo ay joogaan inay ka qeyb qaataan oo ay xusaan maalinta shuhadada oo ku beegan 4-ta February, sidoo kale waxa aan aad ugu baaqeyna aqoonyahanka, macalimiinta, ardayda, hooyoyinka iyo dhamaan dhalinyarto inay iskugu yimaadan dhigtii Boorama halka ay ka dhacday oo halkaas ugu duceyno shuhadadeena.” “Bulshada waa in ay iskugu yimaadan 9-ka subaxnimo goobta loo asteeyay. Qofkasta oo reer Awdal ah waa in uu kasoo qeyb-gala banaanbaxan, ayna ka qeyb qaatan baaqan.”

Banaanbaxan looga soo horjeedo xasuuqii ay geysteen SNM ayaa sidoo kale waxa qeyb ka ah masuuliyiin ka tirsan dowladda federaalka oo uu kamid yahay xildhibaan Ayuub Ismaaciil Yuusuf, oo ka soo jeeda gobolka Awdal.

“4 Feberuary, waa maalintii SNM oo wadata ciidamadii dhergi-ga ay xasuuq ba’an ka gaysatay dhamaan gobolada galbeedka, waxan dadkaasi Ilaahay uga baryayaa ku baxay gacanta ka xaqa daran inuu janooyinkiisa ku casuumo. Aamin, Aamin,” ayuu xildhibaan Ayuub ku yiri qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook.

Majiro wax war ah oo kasoo baxay xukuumadda Somaliland iyo maamulka gobolka oo la xiriira banaanbaxan la iclaamiyay, ayada oo dadka qaarkood ay walaac ka muujiyeen in isku soo baxan uu isku badalo rabshado horleh.

Ma aha markii u horeysay ee banaanbax noocan ah looga dhawaaqo magaalada Boorama iyo guud ahaan gobolka Awdal, hase yeeshe waxa ay xiligaan kusoo aadaysa ayada oo kacdoon looga soo jeedo Somaliland iyo hogaankeeda uu ka taagan yahay magaalada Laascaanood, taasi oo ay u maara-weyday xukuumadda.

Muqdisho 1da Feebaraayo 2023 Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya ayaa saaka xiray inta badan waddooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqdisho, ayaga oo hakad-geliyay isku socodka gaadiidka iyo dadweynaha.

Ciidamada oo wata gaadiidka dagaalka ayaa lagu arkayaa jidadka caasimada, mana jiro wax dhaq-dhaqaaq ah, ayada oo u jeedadu tahay in la adkeeyo amniga, maadaama uu shir caalami ah maanta ka dhacayo Muqdisho.

Tallaabada ay qaaday dowladda federaalka ayaa aheyd mid horay loo sii oogaa, maadaama ay shacabka ku wargelisay in la xirayo waddooyinka, isla-markaana ka dalbatay in ay dulqaad muujiyaan saacadaha kooban ee ay martida culus imaaneyso waddanka.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxa ay cudur daar ka bixineysaa saameynta tallaabooyinka lagu adkeynayo amniga magaalada Muqdisho oo shirkan martigelinaysa ay ku yeelaneyso dhaqdhaqaaqa iyo nolosha shacabka ku dhaqan magaalada Muqdisho” ayey tiri dowladdu.

Arrintaan ayaa saameyn ku yeelatay shacabka, maadaama ay xirmeen goobaha ganacsiga iyo waxbarashada, waxaana ugu daran dadka danta yar ee raadsada nolol maalmeedkooda.

Dhinaca kale shirweynaha maanta ka dhacaya magaalada Muqdisho ee u dhexeeyo dowlada federaalka iyo waddamada dariska ee loo yaqaano dalalka safka hore ayaa goordhow furmaya, sida ay shaacisay Villa Soomaaliya.

Sidoo lale waxaa la filayaa in hoggaamiyeyaasha dalalka dariska, sida Kenya, Itoobiya iyo Jabuuti ay soo gaaraan magaalada, si ay uga qayb-galaan shirkan muhiimka ah oo shalay ku furmay si hordhac ah, waxaana is arkay taliyeyaasha ciidamada iyo wasiirada gaashaandhigga ee dalakan.

Arimaha laga hadlayo waxaa kamid ah iskaashiga amniga gobolka iyo dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya.

Madaxda ayaa sidoo kale si hoos iskula eegi doonaan in si wadajir ah looga hortago khatarka Al-Shabaab, maadaama ay haatan culeys soo saartay caasimada Muqdisho, kadib markii lagu soo jabiyay gobollada.

Si kastaba, shirka ay magaalada Muqdisho ku yeelanayaan madaxda dalalka ay ciidamada ka joogaan gudaha Soomaaliya ee qaybta ka ah howlgalka ATMIS ee Ururka Midowga Afrika ayaa ah kii ugu horreeyay ee noociisa ah oo ay dowladda Soomaaliya martigeliso, waxaana uu ku soo beegmayaa, ayada oo lasii xoojiyay dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

 Muqdisho 1da Feebaraayo 2023 Ciidamada ammaanka ee dowladda Soomaaliya ayaa saaka xiray inta badan waddooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqdisho, ayaga oo hakad-geliyay isku socodka gaadiidka iyo dadweynaha.

Ciidamada oo wata gaadiidka dagaalka ayaa lagu arkayaa jidadka caasimada, mana jiro wax dhaq-dhaqaaq ah, ayada oo u jeedadu tahay in la adkeeyo amniga, maadaama uu shir caalami ah maanta ka dhacayo Muqdisho.

Tallaabada ay qaaday dowladda federaalka ayaa aheyd mid horay loo sii oogaa, maadaama ay shacabka ku wargelisay in la xirayo waddooyinka, isla-markaana ka dalbatay in ay dulqaad muujiyaan saacadaha kooban ee ay martida culus imaaneyso waddanka.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa waxa ay cudur daar ka bixineysaa saameynta tallaabooyinka lagu adkeynayo amniga magaalada Muqdisho oo shirkan martigelinaysa ay ku yeelaneyso dhaqdhaqaaqa iyo nolosha shacabka ku dhaqan magaalada Muqdisho” ayey tiri dowladdu.

Arrintaan ayaa saameyn ku yeelatay shacabka, maadaama ay xirmeen goobaha ganacsiga iyo waxbarashada, waxaana ugu daran dadka danta yar ee raadsada nolol maalmeedkooda.

Dhinaca kale shirweynaha maanta ka dhacaya magaalada Muqdisho ee u dhexeeyo dowlada federaalka iyo waddamada dariska ee loo yaqaano dalalka safka hore ayaa goordhow furmaya, sida ay shaacisay Villa Soomaaliya.

Sidoo lale waxaa la filayaa in hoggaamiyeyaasha dalalka dariska, sida Kenya, Itoobiya iyo Jabuuti ay soo gaaraan magaalada, si ay uga qayb-galaan shirkan muhiimka ah oo shalay ku furmay si hordhac ah, waxaana is arkay taliyeyaasha ciidamada iyo wasiirada gaashaandhigga ee dalakan.

Arimaha laga hadlayo waxaa kamid ah iskaashiga amniga gobolka iyo dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya.

Madaxda ayaa sidoo kale si hoos iskula eegi doonaan in si wadajir ah looga hortago khatarka Al-Shabaab, maadaama ay haatan culeys soo saartay caasimada Muqdisho, kadib markii lagu soo jabiyay gobollada.

Muqdisho 1da Feebaraayo 2023 Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya tiro hoobiyeyaal ah oo goordhow lagu garaacay agagaarka dhismaha xarunta madaxtooyada Soomaaliya, kuwaas oo si weyn looga dareemay gudaha caasimada.

Illaa 4 hoobiye ayaa lagu soo warramayaa inay ku dhaceen ilinka laga galo dhismaha xarunta Villa Soonaaliya, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoon yahay.

Ma cadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay weerarkan oo kusoo aaday, xilli ay xiran yihiin waddooyinka muhiimka ah ee magaalada Muqisho.

Ciidamada ammaanka ayaa ku sugan jidadka, kuwaas oo loo keenay inay xaqiijiyaan amniga caasimada oo uu maanta ka dhacayo shirweyne caalami ah.

Shirkan oo ah mid xasaasi ah aya waxaa ka qaybgalaya madaxweynaha dalka Kenya, madaxweynaha dalka Jabuuti iyo ra’iisul wasaaraha dalka Itoobiya oo la filayo in saacadaha soo socda ay soo gaaraan magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Madaxdan oo kamid ah dalalka ay ciidamada ka joogaan Soomaaliya ayaa ka shiraya amniga gobolka iyo dagaalka Al-Shanaab.

Si kastaba weerarkan hoobiyeyaasha oo la rumeysan yahay inay ka dambeyso kooxda Al-Shabaab ayaa ah mid lagu qalqal-gelinayo amniga, maadaama caasimada ay la ciir ciireyso wufuud kala duwan oo caalami ah.

Todobadkii hore ayaa weerar kan lamid ahaa lagu qaadag agagaarka xarunta madaxtooyada, kaas oo ay waxyeelo ka soo gaartay dad shacab ah oo daganaa degmooyinka Xamarweyne iyo sidoo kale Warta Nabadda ee gobolka Banaadir.

WARARKA MAANTA 31ka Janaayo 2023

Su’aalaha Maanta: Yaa diidan inuu Madaxweyne Xassan Shiikh Maxammuud noqday Madaxweyne Dowlad Gobaleed oo uu dalka Soomaaliya ku wareejiyey hoggaankiisa Jabuuti iyo Imaaraadka? Yaa dhulka shacabka magaca dowladda ku booobaya? Yaa maanta runta ka qarin shacabka? Maxuu Madaxweyne Xassan Shiikh soo ogaaday in warbaahinta iyo sirdoonka dalka laga badiyo shaqaalihiis habka qabiilka lagu qoray? Yaa diidan in la dhiso #Maqaamka #Muqdisho?  Yaa ka dhigay Soomaaliya dalka ugu musuqmaasuqa badan adduunka? Yaa diidan in la sameeyo Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Ha wiqleyso! 

Maraykanka  31ka Janaayo 2023  Ilhaan Cumar oo ka tirsan Congress-ka Mareykanka ayaa sheegtay in qaar ka mid ah dadka dhaliila ee uu ugu horreeyo afhayeenka aqalka Congress-ka Mareykanka Kevin McCarthy uu isku dayayo in ay ka saaraan guddiga arrimaha dibadda ee Aqalka Congress-ka Mareykanka, sababtoo ah waa Muslimad qaxooti kanasoo jeeda Soomaaliya. Haweeneyda Congress-ka ka tirsan ayaa sheegtay in lagu eedeynayo inay neceb tahay Yuhuudda. Waxayse sheegtay inay kala shaqeyso asxaabtayda iyo bulshadeeda si ay ula dagaallamto nacaybka Yahuudda.

Ilhaan Cumar waxay ku dooday in ololaha lagaga saarayo guddiga uu yahay mid siyaasadaysan. Waxay sheegtay in qaar badan oo ka mid ah xubnahan aysan rumaysnayn in qof Muslim ah, qaxooti ah, Afrikaan ah, uusan xitaa joogin Congresska, iska daa inuu fursad u helo inuu ka mid noqdo guddiga arrimaha dibadda.”

Waxay sidoo kale iftiimisay odhaah Islaam nacayb ah oo ka soo yeedhay Wakiilka Georgia Marjorie Taylor Greene iyo Wakiilka Colorado Lauren Boebert. Waxayna kusoo oogtay dacwad Islaam nacayb.

Si kastaba ha ahaatee, in Ilhaan Cumar laga tuuro Guddiga Arrimaha Dibadda ee Aqalka waxa ay u baahan tahay in ay u codeeyaan aqal Koongareeska Maraykanka.

Tiro yar oo ka mid ah wakiilada Jamhuuriga ayaa si cad u sheegay inay ka soo horjeedaan isku dayga lagu doonayo in Ilhaan Cumar looga saaro guddigan.

Galmudug 31ka Janaayo 2023 Wasiirka boostada iyo isgaarsiinta Galmudug xildhibaan Muxuyadiin Suni oo la hadlay VOA ayaa xaqiijiyay in adeega internet-ka dib loogu soo celiyay deegaano kamid ah dhulkii lagala wareegay Shabaab, kuwaasi oo ay kamid tahay degmada Ceeldheer iyo deegaanada hoostaga.n yahay inuu dhiso #Maqaamka #Muqdiso?  Maxuuse u diidan yahay Madaxweyne Xassan Shiikh inuu aqoonsado Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Meeqo mashruuc ayaa dad ajaaniib/shisheeye ah wa ku cunaan magaca #Soomaaliya?  Yaa kufsaday gabartan? Yaa kamid ah askarta iyo sarakiisha wada kufatay? Maxay ku fashilantay Dowladdda Madaxweyne Xassan Shiikh? Maxuuse u diidan yahay Madaweyne Xassan Shiikh inuu dhiso #Maqaamka #Muqdisho? 

Maxay ku fashilantay xukuummad “kutaanta/dhiqlaha” ee uu hogaaminaya Raysal Wasaare Xamsa Cabdi “OG-360 Dhaweeye”? Yaa maanta runta qarin kara inay fashil iyo dhaqaallo xumo soo wajahayso dowladda #Soomaaliya? Maxay tahay sababta ay Dowladda Xassan Shiikh u rabto in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Koonfur Galbeed, #untland Iyo #Jubbaland? Ha wiqleyso!

Muqdisho  31ka Janaayo 2023  Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa maanta kulan lagu dardargelinayo howlaha xukuumadda la yeeshay agaasimayaasha guud ee wasaaradaha.

Xamza ayaa waxa uu agaasimayaasha ka dhageystay warbixinno la xariira isbeddelka shaqo ee yimid, kadib kulankii 24-kii December 2022 uu la yeeshay.Kulanka ayaa lagu soo bandhigay qorshayaal muhiim u ah howl-qabadka dowladda iyo sidii loo xoojin lahaa adeegyada ay dowladdu gaarsiiso shacabka Soomaaliyeed, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay xafiiska ra’iisul wasaare Xamza.

Ra’iisul Wasaaraha oo horey u faray agaasimayaasha guud in ay wasaaradahooda ka dhaqan-geliyaan isla xisaabtan dadka aan shaqeysan ee haddana mushaarka ka qaata dowladda, ayaa waxa guddiga shaqaalaha rayidka ah soo bandhigeen in afartii toddobaad ee la soo dhaafay ay 26% korortay shaqaalaha shaqada u soo xaadira wixii ka danbeeyey khudbaddii uu Xamza amarka ku bixiyay bishii December.

Xamse ayaa mar kale ku adkeeyay agaasimayaasha inay ka shaqeeyaan isla shaqeynta iyo isku xirka hawlaha ka dhaxeeya wasaarradaha iyo la-dagaallanka musuq-maasuqa.

Sidoo kale waxa uu bogaadiyey natiijooyinka ka dhashay kulamadii hore, isaga oo mar kale ku celiyey in aan la aqbali karin shaqaale qaata mushaar oo aan imaanayn goobtiisa shaqada.

Wuxuu kula dardaarmay guddiyada ku shaqada leh in ay dardar-geliyaan isla xisaabtanka, si meesha looga saaro dadka cudur-daar la’aanta aan xaadirka ku ahayn shaqada.

Muqdisho  31ka Janaayo 2023Waxaa dhaqan geli waayey oo dhegaha laga fureystay go’aankii madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ee lagu mamnuucay isbaarooyinka la dhigto gobolka Sh/Dhexe.

25-kii bishii November ee sanadkii tegay kulan ka dhacay degmada Cadale ee gobolka Sh/Dhexe ayuu madaxweyne Xasan Sheekh uga dhawaaqay go’aanka ka dhanka ah isbaarooyinka.

Waxaa dhaqan geli waayey oo dhegaha laga fureystay go’aankii madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ee lagu mamnuucay isbaarooyinka la dhigto gobolka Sh/Dhexe.

25-kii bishii November ee sanadkii tegay kulan ka dhacay degmada Cadale ee gobolka Sh/Dhexe ayuu madaxweyne Xasan Sheekh uga dhawaaqay go’aanka ka dhanka ah isbaarooyinka.

Muqdisho  31ka Janaayo 2023 Wasiirka waxbarashada Soomaaliya Faarax Sheekh Cabdulqaadir ayaa maanta sheegay in la dilay inta badan raggii soo abaabulay qaraxyadii Zoobe.

Wasiir Faarax ayaa ka mid ahaa guddigii ay dowladda Soomaaliya u xil-saartay ka jawaabidda musiibadii qaraxyadii Zoobe 2, wuxuuna maanta guddigaasi oo bandhigay tirada carruurtii waalidkood lagu dilay qaraxyadaas.

Ugu yaraan 300 carruur ah ayaa la diiwaan geliyey inay ku agoontoobeen ama ku rajoobeen qaraxyadii ay Al-Shabaab ka geysteen isgoyska Zoobe, 29-kii October 2022-kii.

“Waalidiintii carruurtaan kuwii dhibka u geystay ee dadkaas dilay ama wax ka soo qorsheeyey qaraxyadii lagu laayey, waa la dilay ayagana, maanta shuhadadii laga laayey carruurtaan waa ahlu jano, waxayna farqaha ku dhegan yihiin kuwii xasuuqa u geystay oo laga daba geeyey,” ayuu yiri Wasiir Faarax Sheekh Cabdulqaadir.

Wasiirka waxbarashada Soomaaliya ayaa soo bandhigay dhibaatooyin la diiwaan geliyey oo heysta dadkii ehelkooda lagu dilay qaraxyadii Zoobe 2, sidoo kale wasiirku wuxuu agoontii uu la kulmay ugu laab qaboojiyey in laga jawaabay qaraxyadii lagu laayey waalidkood oo ciqaab adag ay ku socoto Al-Shabaab.

“Markii aan maanta fiiriyey liiska waxaan arkay in dhibaatadu sameysay 363 qoys, waxaa murgo igu dishay qoysaska agoontoobay ama rajoobay, waxaa ku jira 12 qof ah, waxaa ku jira qoys 9 qof ah, waxaa ku jira kuwo noloshu aad ugu adkaatay markii waalidkood la dilay,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Wasiir Faarax.

Wuxuu sheegay in wasaaradda waxbarashada ay balan qaadeyso in carruurtaan barbaarinteeda iyo waxbarashadooda ay kaalin ka geysa doonto ilaa inta ay ka gaarayaan isku filaansho.

Ugu yaraan 119 qof ayaa lagu dilay qaraxyadii Zoobe 2, dadkii halkaas lagu laayey waxay u badnaayeen waalidiin xoogsato ah oo qoysas u soo dareeray, taasi waxay badisay aqoonta ama qoysas badan oo noloshu ku adkaatay, madaama la dilay qofkii u shaqo tegi jiray.

Wixii qaraxyadaas ka dambeeyey dalka waxaa ka bilowday halgan looga aar-gudanayo Al-Shabaab, kaas oo deg deg guulo looga gaaray, waxaana bilihii iyo todobaadyadii lasoo dhaafay kooxda laga saaray dhul aad u baaxad weyn.

WARARKA MAANTA 30ka Janaayo 2023

Su’aalaha Maanta: Yaa argagiiso ah? Yaase dowlad ah? Yaa maanta runta ka qarin shacabka? Maxuu Madaxweyne Xassan Shiikh soo ogaaday in warbaahinta iyo sirdoonka dalka laga badiyo shaqaalihiis habka qabiilka lagu qoray? Maxuu Madaxweyne Xassan Shiikh u diidan yahay inuu dhiso #Maqaamka #Muqdiso?  Maxuuse u diidan yahay Madaxweyne Xassan Shiikh inuu aqoonsado Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Meeqo mashruuc ayaa dad ajaaniib/shisheeye ah wa ku cunaan magaca #Soomaaliya?  Yaa kufsaday gabartan? Yaa kamid ah askarta iyo sarakiisha wada kufatay? Maxay ku fashilantay Dowladdda Madaxweyne Xassan Shiikh? Maxuuse u diidan yahay Madaweyne Xassan Shiikh inuu dhiso #Maqaamka #Muqdisho? 

Maxay ku fashilantay xukuummad “kutaanta/dhiqlaha” ee uu hogaaminaya Raysal Wasaare Xamsa Cabdi “OG-360 Dhaweeye”? Yaa maanta runta qarin kara inay fashil iyo dhaqaallo xumo soo wajahayso dowladda #Soomaaliya? Maxay tahay sababta ay Dowladda Xassan Shiikh u rabto in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Koonfur Galbeed, #untland Iyo #Jubbaland? Ha wiqleyso!

Somaliland  30ka Janaayo 2023 Somaliland ayaa warbaahinta uga digtay in ay faafiyaan warar, warbixino iyo ra’yi ururin keeni kara in xaalada Laascaanood kasii darto. Warsaxafadeed kasoo baxday Wasaarada Warfaafinta Somaliland ayaa warbaahinta loogaga digay in ay faafiso warar ama warbixino keeni kara in xaalada magaalada Laascaanood ay kasii darto.

“Wasaarada Warfaafinta Dhaqanka iyo Wacyigalinta Jamhuuriyada Somaliland, waxay uga digaysa dhamaan warbaahinta noocyadeeda kala duwan, iyo wariyayaasha ka howlgala gudaha Somaliland in ay baahiyaan warar, warbixino iyo ra’yi ururin dab kusii hurin karta xaalada ka taagan Laascaanood”. Warsaxaafadeeda ayaa lagu yidhi “Waxa waajib ku ah cidkasta oo ku dhaqan gayiga Somaliland in ay u hogaansamaan xeerarka dalka oo uu ugu horeeyo dastuurka, kaasi oo waajibinaya adkaynta qaranimada iyo jiritaanka Somaliland”.

Muqdisho 30ka Janaayo 2023 Wasiirka ganacsiga dowladda Soomaaliya, Jibriil Cabdirashiid Xaaji ayaa ku tilmaamay guul shacabka Soomaaliyeed usoo hoyatay, in kooxda Al-Shabaab ay dareemeen saamaynta ay ku yeelatay dagaalka dhaqaale ee dawladdu ku qaadday.Wasiirka ganacsiga wuxuu sheegay tallaabada cuno qabataynta dhaqaale ee Shabaab lagusoo rogay in lagu badbaadiyey lacago tiro badan oo ay doonayeen inay Shabaab  baad uga qaataan ganacsatada Soomaaliyeed, sida uu sheegay wasiirku.

“Ninka Cali Dheere la yiraa ee ku hadla Afka Khawaarijta, waxa aan u sheegayaa in aan waxba laga waydiinayn ilaalinta hantida umadda Soomaaliyeed oo cidda laga ilaalinayaa ay tahay isaga oo ah khawaarijta Al-Shabaab,” ayuu yiri Wasiirku.

Wasiirka ganacsigu waxa uu ganacsatada Soomaaliyeed ku boggaadiyay u hoggaansamidda awaamiirtii dawladda ee lagu joojinaayey lacagahii sharci darrada ahaa ee  ay siin jireen Al-Shabaab.

Waxa uu ganacsatada Soomaaliyeed uga mahad-celiyey inay si joogto ah ay dawladda ula soo wadaagaan xogaha la xiriira meelaha lacagaha loogu diro Al-Shabaab.

Wuxuuna carrabka ku dhuftay in gacanta lagu dhigay taleefano iyo akoono tiro badan oo lagu dhici jiray lacagaha ganacsatada Soomaaliyeed.

Dowladda Soomaaliya ayaa dhawaan sheegtay inay soo bandhigayso malaayiin dollar oo Shabaab ugu xaraysnaa bangiyada dalka, lacagahaas oo ay Dowladdu sheegtay in loo adeegsan jiray dhibaataynta shacabka.

Muqdisho 30ka Janaayo 2023 Diyaarad Helicopter ah oo Ruushka uu leeyahay ayaa lagu weeraray garoonka diyaraadaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho, waxaa sidaas sheegtay safaaradda Ruushka ee Jabuuti, oo sidoo kale qaabilsan Soomaaliya.

Weerarkan ayaa dhacay 23-kii Janaayo, sida ay sheegtay fasaaradda, balse waxaa shaaca laga qaaday kaliya Axaddii.

Diyaaraddan ayaa waxaa leh shirkadda UTair ee Ruushka, waxayna ka qeyb-qaadaneysay howlgalka bani’aadannimo ee QM ay ka waddo Soomaaliya, sida ay sheegtay safaaradda Axaddii.

Diyaarad Helicopter ah oo Ruushka uu leeyahay ayaa lagu weeraray garoonka diyaraadaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho, waxaa sidaas sheegtay safaaradda Ruushka ee Jabuuti, oo sidoo kale qaabilsan Soomaaliya.

Weerarkan ayaa dhacay 23-kii Janaayo, sida ay sheegtay fasaaradda, balse waxaa shaaca laga qaaday kaliya Axaddii.

Diyaaraddan ayaa waxaa leh shirkadda UTair ee Ruushka, waxayna ka qeyb-qaadaneysay howlgalka bani’aadannimo ee QM ay ka waddo Soomaaliya, sida ay sheegtay safaaradda Axaddii.

“Diyaarad Helicopter oo laga leeyahay Ruushka oo ka qeybqaadaneysay taageeridda gaadiidka cirka ee howlgalka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa lagu duqeeyay garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee magaalada Muqdisho, diyaaradda ayaa waxaa soo gaaray burbur aan badneyn,” ayaa lagu yiri qoraalka safaaradda. Ma jirto dhacdo ama weerar la ogyahay oo ka dhacay garoonka Aadan Cadde ee Muqdisho 23-kii Janaayo, inkasta oo suurta-gal ay tahay in dowladda federaalka ay qarisay. 

Si kastaba, waxaa magaalada Muqdisho ka dhacay weerar hoobiye oo 24-kii Janaayo ay Al-Shabaab ku qaady xaafado ku dhow madaxtooyada qaranka.  

Sidoo kale, 22-kii Janaayo, oo ah maalin kahor maalinta ay safaaradda sheegtay, Al-Shabaab ayaa weerar ku qaaday xarunta gobolka Banaadir. 

Iran 30ka Janaayo 2023 Iran ayaa Axaddii sheegtay in weerar loo adeegsaday diyaarad drone ah lala beegsaday xarun ay leedahay wasaaradda difaaca, xilli ay sare usii kaceyso xiisadda ka taagan barnaamijka Nukiliyeerka.

Nidaamka lidka diyaaradaha ayaa burburiyey hal drone, halka laba kale ay qarxeen, ayey tiri wasaaradda difaaca, waxayna intaas ku dartay in wax khasaare ah uusan ka dhalan weerarka oo ka dhacay gobolka bartamaha ku yaalla ee Isfahan.

Holac xooggan ayaa hawada qabsaday sida ay ay muujiyeen muuqaallo lagu baahiyey baraha bulshada, iyo warbaahinta dowladda, ayada oo la arkyey dad kala cararaya iyo gawaarida gurmadka deg degga ah. 

“Weerar aan guuleysan ayaa lagu soo qaaday dhisme ay leedahay wasaaradda difaaca,” ayey tiri wasaaradda, sida ay sheegtay wakaaladda wararka dowladda ee IRNA.

Mas’uuliyiinta ma aysan sharxin dhaq-dhaqaaqyada ka socday goobta, hase yeeshee IRNA ayaa sheegtay in weerarka uu beegsaday “warshad soo saarta rasaasta.”

Mohammad-Hassan Assafari, oo ah xildhibaan ka tirsan baarlamanka Iran, ayaa wakaaladda wararka Mehr u sheegay in “cadowga iyo mucaaradka” Iran ay doonayeen inay weerar “ku arbushaan awoodda difaaca,” Iran.

Weerarka drone-ka ayaa imanaya xilli xaalad kacsan ay ka jirto Iran, oo ay ruxeen dibadbaxyo ka dhashay gabar Kurdish-Iranian ah Mahsa Amni, oo bishii September ku dhimatay gacanta booliska, iyo is-mari waaga ka taagan barnaamijkeeda Nukliyeerka oo aan xal laga gaarin.

Iran ayaa sidoo kale waxay dalalka Reer Galbeedka kala kulantay eedeyn ah inay diyaarado drone ah oo hubeysan u qeybineyso Ruushka si uu ugu isticmaalo dagaalka Ukraine, eedeyntaas oo Tehran ay beenisay.

Iran ayaa sanado badan waxay dagaal dadban kula jirtaa Israel, oo lagu eedeeyey weeraro curyaamin ah iyo dilal qorsheysay oo lala beegsaday barnaamijka Nukliyeerka Iran.

Muqdisho 30ka Janaayo 2023 Kursigii uu baneeyay Agaasimaha NISA Mahad Maxamed Salaad ayaa la filayaa in doorashadiisu dhacdo 1-da bisha Febraayo, taasi oo ka qabsoomi doonto Dhuusamareeb, sida uu dhawaan shaaciyay guddiga KMG ah ee doorashada kuraasta ka banaan BF.

Kursigan oo tirsiigu yahay HOP#147 ayaa waxa loo xirayaa musharax uu wato Mahad Salaad, oo lagu magacaaba Ilyaas Sheekh Axmed, sida ay xog ku heshay Caasimada Online.

Musharax Ilyaas ayaa waxa uu hore u ahaa madaxii hay’adda NRC ee Dowlad-goboleedka Galmudug.

Musharaxan ayaa la sheegaya in uu taageero buuxda uu ka haysto jufada kursiga leh iyo xildhibaankii hore u baneeyay Mahad Maxamed Salaad.

Doorashada kursigaan ee loo balansan yahay 1-da Febraayo ayaa ah mid nidaam ahaan uun loo marayo, mar haddii lasii og-yahay natiijadeeda iyo musharaxa kusoo baxaya.

Ilyaas oo saaxiib dhow la ah agaasimaha NISA Mahad Salaad horana ula soo shaqeeyay ayaa waxaa la filayaa inuu kursigan tartan la’aan ku qaato.

Kursigan ayaa noqonaya kii ugu horeeyay ee ay doorashadiisa qabtaan guddiga KMG ah ee ra’iisul wasaare Xamza u magacaabay si loo buuxiyo kuraasta ka banaan Baarlamaanka 11-aad ee Soomaaliya.

Tan iyo markii la magacaabay guddigan ayaa waxaa soo baxayay eedeymo la xiriira in uu yahay mid dhinac ka raran oo u adeegaya danaha musharax gaar ah.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa lagu xasuusta in muddadii uu banaanka ka joogay Villa Somalia aad ugu dhaliili jiray madaxweyne Farmaajo inuu musuq-maasuqay kuraasta baarlamanka qaarkood, haddii ay arrintaan dhacdana waxay muujin doontaa kala wareeg mabda’ oo ka yimid dhanka madaxweynaha.

WARARKA MAANTA 29ka Janaayo 2023

Su’aalaha Maanta: Yaa runta qarin kara maanta? Yaa dhisay ciidanka xoogga dalka? Yaa dilaya saraakiishii ciidanka xoogga? Yaa ku xad gudbaya awood qaybsigii ay Soomalidu ku heshiisay? Maxuu yahay xiriirka ka dhexeeya Janaraal Firin Iyo Ururka Argagixiso? Waa kuma taliyaha cusub ee Ciidanka Booliska #Soomaaliya Janaraal Firin oo wax aqoon jaamacadeed haysan mid khibradeed? Maxuu Madaxweyne Xassan Shiikh u diidan yahay inuu dhiso #Maqaamka #Muqdiso?  Maxuuse u diidan yahay Madaxweyne Xassan Shiikh inuu aqoonsado Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Meeqo mashruuc ayaa dad ajaaniib/shisheeye ah wa ku cunaan magaca #Soomaaliya?  Yaa kufsaday gabartan? Yaa kamid ah askarta iyo sarakiisha wada kufatay? Maxay ku fashilantay Dowladdda Madaxweyne Xassan Shiikh? Maxuuse u diidan yahay Madaweyne Xassan Shiikh inuu dhiso #Maqaamka #Muqdisho? 

Maxay ku fashilantay xukuummad “kutaanta/dhiqlaha” ee uu hogaaminaya Raysal Wasaare Xamsa Cabdi “OG-360 Dhaweeye”? Yaa maanta runta qarin kara inay fashil iyo dhaqaallo xumo soo wajahayso dowladda #Soomaaliya? Maxay tahay sababta ay Dowladda Xassan Shiikh u rabto in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Koonfur Galbeed, #untland Iyo #Jubbaland? Ha wiqleyso!

Muqdisho 29ka Janaayo 2023 Madaxweynaha dowladda federalka Soomaaliya Xasan Sheikh maxamuud ayaa sheegay in lasoo bandhigidoono malaayiin dollar oo Alshabaab ugu xaraysnaa akoono maaliyadeed oo ay dowladdu xirtay. Madaxweyne Xasan Sheikh ayaa sheegay arrintaan inay qeyb ka tahay dagaalka dowladda kula jirto Alshabaab oo uu sheegay inuu yahay mid ficil ah.

“Dowladdu mar dhow way soo bandhigi doontaa xisaabaad badan oo Shabaab Bangiyada loogu arurin jiray kuwaas oo la xiray. Taleefoono badan oo lacagaha la isugu xawili jirayna waala xiray,” ayuu yiri madaxweyneHadalka madaxweyne Xasan Sheikh oo lagasii  daayay warbaahinta dowladda ayaa qeyb ka ahaa hadalo uu ka jeediyay banaanbax Shabaab ka dhan ah oo ka dhacay Muqdisho, ayaa lagusoo aadiyay maalin kadib hanjabaad Alshabaab ay u jeediyeen bangiyada dalka kuyaala, kuwaas oo Alshabaab ay ku eedeeyeen inay ogolaadeen sharci dowladdu soo rogtay oo lagu xayirayo lacagaha sharci darrada ah.

Alshabaab oo ay u muuqatay inay saameeysay xayiraada dowladdu ku sameysay dhaqaalaha u yaala bangiyada ayaa ku eedeeyay bangiyada in aysan ilaalin karin lacagaha ammaanada ku ah.

Somaliland 29ka Janaayo 2023 Dawlada Hoose ee magaalada Hargeisa ayaa markii u horeysay sheegtay in shaqaalihii ugu badnaa ee ka hawl-galayay xafiisyada dawlada hoose ay shaqadooda ku waayeen arrimo la xiriira musuq-maasuq iyo laaluush.

Cabdikariim Axmed Mooge, Duqa magaalada Hargeysa ayaa sheegay in shaqaalaha la eryay ay lacago ka aruursadeen dad danyar ah, islamarkaana ay qaateen laaluush ay howl fudeydin uga qaateen dadweyne adeeg usoo doontay xarunta dawlada hoose.

“Waxaa soo baxay oo soo noq-noqaya inay jiraan dad shufto ah oo tuug ah, shacabkana ku baadhanaya magaca madaxda dawlada hoose iyo magacyada gaarka ah oo ku leh waxaa bixisaan lacag diiwaan-gelin ah si dhul la idiin siiyo,” ayuu yiri.

“Sidoo kale waxa jira kooxo kale oo dad masaakiin ah lacago kaga aruursanaya iyagoo leh keena lacag waxa idinka soo dhameynayna guddiga fulinta go’aamo aad dhul ka heshaan.”

Maayir Cabdikariim Axmed Mooge ayaa sheegay in dad kale oo ka tirsanaa shaqaalaha dawlada hoose ay u xiran yihiin falalkan, oo uu sheegay in uusan marnaba aqbali doonin

“Waxaa shaqadoodii waayay shaqaalihii ugu badna ee dawlada hoose looga eryay intii ay jirtay in wax isdaba-mariyeen ama qaateen laaluush. Arrintaas oo meel adag ka taagan yihiin maamulka dawlada hoose.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in maalin gaar ah u sameeyeen bulshada reer Hargeysa si ay masuuliyiintooda ula kulmaan, taasi oo qeyb ka ah la-dagaalanka musuq-maasuqa iyo dadweynaha lacag looga qaato hawlaha dawlada hoose.

“Maalinkasta oo Arbaca waxa dadka shacabka loo shaqeeya 2 duhurnimo illaa habeenkii, maalintaas waxa loo sameeyay qofkasta oo ay ku adkaatay in uu gaaro madaxda dawlada hoose.”

Waxa uu sii raaciyay hadalkiisa “Waxaa maalin kale u sameynay waxyaabaha ugu xasaasisan oo la yiraahdo maamulka iyo maareynta arrimaha dhulka oo maalinta Axada ayaa waxay labada gudi fadhiistan hoolka si ay bulshada ugu shaqeeyaan.”

Koonfur Galbeed  29ka Janaayo 2023 Waxaa weli ka socda magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ah ee maamulka Koonfur Galbeed dadaalada xal loogu raadinayo xiisada siyaasadeed ee ka taagan maamulkaasi, taasi oo u dhaxeysa Lafta-gareen iyo siyaasiyiinta mucaaridka ee kasoo horjeeda muddo kororsiga madaxweynaha.

Shirka dib-u-heshiisiinta Koonfur Galbeed oo 17-kii bishaan ka furmay Baydhabo ayaa waxaa weli socda kulamo gooni-gooni ah oo la isugu soo dhaweynayo dhinacyada, ayada oo dhawaan uu madaxweynaha Soomaaliya oo furay shirkaasi uu sheegay inay muhiim tahay in la helo Koonfur Galbeed heshiis.

Waxaa weli ka socda magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ah ee maamulka Koonfur Galbeed dadaalada xal loogu raadinayo xiisada siyaasadeed ee ka taagan maamulkaasi, taasi oo u dhaxeysa Lafta-gareen iyo siyaasiyiinta mucaaridka ee kasoo horjeeda muddo kororsiga madaxweynaha.

Shirka dib-u-heshiisiinta Koonfur Galbeed oo 17-kii bishaan ka furmay Baydhabo ayaa waxaa weli socda kulamo gooni-gooni ah oo la isugu soo dhaweynayo dhinacyada, ayada oo dhawaan uu madaxweynaha Soomaaliya oo furay shirkaasi uu sheegay inay muhiim tahay in la helo Koonfur Galbeed heshiis.

Wafdiga oo isugu jiray odayaal dhaqameed, siyaasiyiin iyo bulshada rayidka ayaa waxay guddoomiyaha u sheegeen in ay garab taagan yihiin sidii shirkan loogu guuleysan lahaa islamarkaana degaannada looga xorreyn lahaa kooxda Khawaariijta Al-Shabaab.

Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa sidoo kale waxa uu odayaasha dhaqanka u xil-saaray in ay xaliyaan khilaafaadka iyo wixii mad-madow ah ee ka dhex jira bulshada reer Koonfur Galbeed, si wajiga koowaad ee dib-u-heshiisiinta u noqdo mira-dhal.

Aadan Madoobe oo Baydhabo ku sugan muddo ku dhaw bil ayaa waxa uu dadaal badan ku bixinaya sidii uguuleysan lahaa shirkan, oo dan u ah maamulka Koonfur Galbeed oo dhulkeeda inta badan gacanta ugu jira Al-Shabaab.

“Arrinta dib-u-heshiisiinta laab la-kac ma ahan, ujeedo kalena lagama laha ee waa helista Koonfur Galbeed oo mid ah,” ayuu Aadan Madoobe ka sheegay furitaankii shirka dib-u-heshiisiinta ee ka furmay magaalada Baydhabo.

Shirka dib-u-heshiisiinta ayaa waxaa lagu wadaa in heshiis looga gaaro xiisadda siyaasadeed ee muddooyinkii dambe ka dhex aloosneyd madaxweyne Lafta-gareen iyo siyaasiyiinta mucaaradka Koonfur Galbeed, waxayna u badan tahay in Lafta-gareen hal-kiisa sano loo dhaafi doono.

Jubbaland 29ka Janaayo 2023 Madaxweyne ku xigeenka 2-aad ee Jubbaland Cabdulqaadir Xaaji Maxamuud iyo wafdi uu hogaaminayo oo isugu jiray wasiirro iyo guddoomiyaha degmada Kismaayo ayaa gaaray jiida hore ee ciidamada Jubbaland iyo kuwa xoogga dalka ay kaga sugan yihiin deegaanka Jannaa Cabdalla ee Gobolka Jubada Hoose.

Deegaankaas oo muhiim u ah isku socodka gobolka ayaa dhowaan ciidamadu waxay ka xoreeyeen kooxda Al shabaab. Wafdiga ayaa u kuurgalay xaaladda ciidamada oo nabadeeyey deegaanada ay gacanta ku hayaan.

Wasaaradda caafimadka ayaa halkaas geysay daawooyin loogu tala galay ciidanka iyo dadka deegaanka, sidoo kale wasaaradda caafimaadka Jubbaland ayaa ciidamada gaarsiisay xoolo nool oo ay ugu tala gashay in loo qalo.

Madaxweyne ku xigeenka Jubaland ayaa daawooyinka iyo xoolaha ku wareejiyey saraakiisha ciidamada Al-Shabaab ka xoreeyey deegaankaas muhiimka ah ee Janaa Caballa.

Masuuliyiinta uu horkacayey Madaxweyne ku xigeenka 2-aad ee Jubbaland ayaa la kulmay dadka deegaanka Jannaa Cabdalla, waxayna ka wareysteen xaaladda deegaanka iyo joogitaanka ciidamada.

Dadkii joogay Jannaa Cabdalla ayaa ka mahad sheegtay  ciidamada, iyagoo sheegay in si wanaagsan ay ula dhaqmeen inta ay joogeen deegaankaas.

Dadka deegaankaas ayaa maamulka Jubbaland ka codsaday in baahiyahooda la daboolo, maadaama dhawaan laga dul qaaday caburintii Al-Shabaab oo dib u dhac weyn ay kala kulmeen, sida ay sheegeen.

Deegaankaas Janana Cabdalle ee dhawaan laga xoreeyey Al-Shabaab, wuxuu min 60-km u jiraa degmooyinka Kismaayo iyo Afmadow, isagoo sidoo kale ahaa halbowlaha isku socodka kooxda ee gobollada Jubbaland iyo waddanka Kenya.

Puntland 29ka Janaayo 2023 Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Puntland Saciid Cabdullaahi Deni ayaa shaaciyay in uu maamulkiisa uu wado qorshe amni oo lagu beegsanayo dadka la shaqeeya kooxaha argagixisada ee Al-Shabaab iyo Daacish.

Saciid Deni ayaa sheegay inay og-yihiin dadka la shaqeysta Shabaab iyo Daaciash, islamarkaana ay tallaabo ka qaadi doonaan, xilli uu dalka ka socda dagaal ka dhanka ah kooxaha argagixisada oo sanado badan dhib ku hayay Soomaaliya.

“Xaqiiqdan ayaa idiin sheegayaa, qorshaha amni ee soo socda inta aanan buuraha la aadin, kuwa gudaha joogaan raadsanaynaa oo wax ka qabaneyna inta loo gudbin buuraha,” ayuu yiri madaxweyne Deni.

Hadalka Deni ayaa kusoo aadaya, xilli dhawaan deegaano ka tirsan gobolka Bari loo geyn waayay sanaaduqda diiwaan-galinta doorashada cabsi laga qabo halis amni oo ka imaan karta kooxaha argagixisada, oo ayagu ku sugan buuraha gobolka Bari.

Laba maalin ka hor unbay ahayd markii uu Mareykanka duqayn uu ka fuliyay gobolka Bari ku dilay Bilal al-Sudani, oo ururka Daacish u qaabilsanaa dhanka maaliyadda, islamarkaana ku dhuumanayey meel buuraley ah.

“Tallaabadan waxa ay Maraykanka iyo saaxiibadiisa ka dhigeysaa kuwo amaman ah, waxayna ka tarjumaysaa sida ay uga go’an tahay inaan Mareykanka ka ilaalinno khatarta argagixisada gudaha iyo dibadda,” waxaa sidaas yiri xoghayaha difaaca Mareykanka Lloyd Austin oo Arbacadii bayaan soo saaray.

Laba maalin ka hor unbay ahayd markii uu Mareykanka duqayn uu ka fuliyay gobolka Bari ku dilay Bilal al-Sudani, oo ururka Daacish u qaabilsanaa dhanka maaliyadda, islamarkaana ku dhuumanayey meel buuraley ah.

“Tallaabadan waxa ay Maraykanka iyo saaxiibadiisa ka dhigeysaa kuwo amaman ah, waxayna ka tarjumaysaa sida ay uga go’an tahay inaan Mareykanka ka ilaalinno khatarta argagixisada gudaha iyo dibadda,” waxaa sidaas yiri xoghayaha difaaca Mareykanka Lloyd Austin oo Arbacadii bayaan soo saaray.

Laascaanood 29ka Janaayo 2023 Garaad Jaamac Garaad Cali oo ah Garaadka guud ee deegaannada SSC ayaa markii u horeysay dalab la xiriira xiisada ka taagan Laascaanood u diray dowladda federaalka Soomaaliya iyo Jabuuti.

Garaadka ayaa waxa uu dowladda federaalka iyo Jabuuti ka dalbaday inay dhulkooda uga saaran Somaliland, ayna soo kala gaadhaan iyaga iyo maamulka Muuse Biixi inta ay isfara-saarin, sida uu hadalka u dhigay.

“Jabuuti ha ahaato oo walaalaheena oo dariskeena ah, ama dowladan aanu ka tirsanahay ee federaalka ha ahaato, walaalayaalow inta waxani meesha ay marayaan ayna dhaafin, oo kumanaan ayna isku dhiman waad aragtaane dee qabta, oo dalkayaga nooga saara” ayuu yiri Garaad Jaamac.

Sidoo kale waxa uu sheegay in Laascaanood uu muddo badan kadib ugu soo laabtay, si uu shacabka uga badbaadiyo xukun iyo maamul aanay rabin, ayna wadi doonaan halgankooda inta uu guuleysanayo.

“Fikirkayaga iyo aragtiyada way ballaaran tahay, waxa la isku dilay ee isku hayno waa go’ayna iyo la go’i maayo, oo arrintaas anaga wax gorgortan gali kara nooma ahan.”

Garaadka ayaa ka dhawaajiyay in xiligaan aanay wax wada-hadal ah la galayn xukuumada Somaliland illaa ay xukuumadda Muuse Biixi qirto in ay iyagu leeyihiin talada dhulka Sool, Sanaag iyo Cayn ee ay dagaan, sida uu sheegay.

“Marka hore waa in ay qiraan (Somaliland) in dhulkayaga anaga aan leenahay, anaga iyo beesha reer Sheekh Isxaaq dhul naga dhaxeeya majirto oo ma wada dagno, anaga qabiil ayaa nahay oo dhul ayaa daganahay iyaguna waa qabiil dhul ayay dagaan. Waxaa noo dhaxeeya xad qabiileed oo kala leenahay.”

Garaadka oo dhawaan si weyn loogu soo dhaweeyay magaalada Laascaanood, ayaa waxa uu carabka ku adkeeyay “in reer Laascaanood ay yihiin dad waligood usoo halgami jiray midnimada Soomaaliya, haddanaa ay raalli ka ahaan doonin in Soomaaliya la kala gooyo.”

Muqdisho 29ka Janaayo 2023Faahfaahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya weerar loo adeegsaday bam-gacmeed oo saaka lagu qaaday hoyga uu magaalada Muqdisho ka dagan yahay mas’uul ka tirsan maamulka gobolka Banaadir, kaas oo geystay khasaare dhimasho leh.

Weerarka ayaa waxaa lagu ekeeyey guri uu dagan yahay C/llaahi Xasan Afrax (Shaarkey) oo ah guddoomiye ku xigeenka arrimaha bulshada ee degmada Dharkenley, kaas oo ku yaalla xaafadda Xasan Jiis, sida ay innoo xaqiijiyeen ilo wareedyo lagu kalsoonyaahay.

Kooxo hubeysan ayaa lagu warramayaa in illaa laba bambo ay ku dhufteen guriga guddoomiye Shaarkey oo xilligaas ku sugnaa goobta isaga iyo askar ilaali u aheyd, waxaana la soo wariyay inay ka bad-badeen weerarkaasi, marka laga tego burburka guriga.

Sidoo kale waxaa lagu soo warramayaa in qaraxyadan bambaano uu ku dhintay wiil yar oo 14 sano jir ahaa isla-markaana qoyskiisa ay daris la yihiin mas’uulka la weeraray.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah oo kasoo baxay mas’uuliyiinta maamulka degmada Dharkenley iyo saraakiisha laamaha ammaanka oo ku aadan weerarkaasi.

Xaaladda ayaa haatan deggan, waxaana howlgallo kooban sameeyay ciidanka ilaalada ee guddoomiyaha arrimaha bulshada degmadaas, balse ma jirto cid ay usoo qabteen falkaasi.

Weerarkan ayaa qayb ka noqonayo beegsiga ay kooxda Al-Shabaab ku heyso mas’uuliyiinta dowladda ee ku sugan magaalada Muqdisho, kuwaas oo kordhay maalmihii u dambeeyay.

Xalay ayey aheyd weerar loo adeegsaday qarax miino oo lalala damacsanaa gaari Cabdi Bile ah uu ka dhacay agagaarka isgoyska KM4 ee magaalada Muqdisho.

Si kastaba, weeraradan ayaa qayb ka noqonayo falalka ammaanka ee dari ee ka dhacaya caasimada, waxaana aad loo xasuustaa weerarkii lagu qaaday xarunta gobolka Banaadir.

WARARKA MAANTA 28ka Janaayo 2023

Su’aalaha Maanta: Yaa runta qarin kara maanta? Yaa ku xad gudbaya awood qaybsigii ay Soomalidu ku heshiisay? Maxuu yahay xiriirka ka dhexeeya Janaraal Firin Iyo Ururka Argagixiso? Waa kuma taliyaha cusub ee Ciidanka Booliska #Soomaaliya Janaraal Firin oo wax aqoon jaamacadeed haysan mid khibradeed? Maxuu Madaxweyne Xassan Shiikh u diidan yahay inuu dhiso #Maqaamka #Muqdiso?  Maxuuse u diidan yahay Madaxweyne Xassan Shiikh inuu aqoonsado Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Meeqo mashruuc ayaa dad ajaaniib/shisheeye ah wa ku cunaan magaca #Soomaaliya?  Yaa kufsaday gabartan? Yaa kamid ah askarta iyo sarakiisha wada kufatay? Maxay ku fashilantay Dowladdda Madaxweyne Xassan Shiikh? Maxuuse u diidan yahay Madaweyne Xassan Shiikh inuu dhiso #Maqaamka #Muqdisho? 

Maxay ku fashilantay xukuummad “kutaanta/dhiqlaha” ee uu hogaaminaya Raysal Wasaare Xamsa Cabdi “OG-360 Dhaweeye”? Yaa maanta runta qarin kara inay fashil iyo dhaqaallo xumo soo wajahayso dowladda #Soomaaliya? Maxay tahay sababta ay Dowladda Xassan Shiikh u rabto in la burburiyo Dowlad Gobaleedka Koonfur Galbeed, #untland Iyo #Jubbaland? Ha wiqleyso!

Muqdisho 28ka Janaayo 2023 Wasiirka deegaanka iyo isbeddelka cimilada Soomaaliya Khadiija Al-Makhzoumi oo ka hadashay dagaalka Al-Shabaab ayaa iftiimisay in dhibaatada Shabaab aysan ku koobneyn dadka hadda nool oo kaliya, balse ay mustaqbal la’aan dhigeyso Jiilalka soo socda.

“Al-Shabaab waxay 15-kii sano ee la soo dhaafay Al-Shabaab jartay mallaayiin geed oo ay dhuxul u bedeleen si ay uga ganacsadaan, una dhoofiyeen dalka dibaddiisa, si ay ugu maal-geliyaan dagaalada iyo qaraxyada ay ku dilaan dadka,” ayey tiri Khadiija Al-Makhzoumi.

Waxay sheegtay in arrintaan ay ku kacday Al-Shabaab ay dhul badan ka dhigtay lama degaan, kuwaasi oo markii hore ahaa kaymo iyo dhul-beereed.

“Tallaabadan waxay lama degaan u rogtay dhul ballaaran oo markii hore ahaa Keymo, Dhul-daaqsin iyo Dhul-beereed, laf-dhabarna u ahaa wax soo saar dalka.”

Wasiirka deegaanka iyo isbeddelka cimilada Soomaaliya Khadiija Al-Makhzoumi ayaa ugu dambeyntiina waxay sheegtay in loo baahan yahay in loo midoobo sidii Al-Shabaab looga xoreyn lahaa dadka iyo deegaanka.

Al-Shabaab oo sanado badan dhibaatooyin kala duwan ugeystay bulshada Soomaaliyeed, ayaa hadda wuxuu dagaal xoogan kaga socdo qeybo badan oo dalka, kaasi oo ay iska kaashanayaan ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka.

Tan iyo markii uu billowday dagaalka Al-Shabaab ayaa waxa laga gaaray guulo waaweyn, waxaana kooxda laga xoreeyay deegaano horleh oo sanado badan ku jiray gacantooda.

Muqdisho 28ka Janaayo 2023 Guddoomiyaha maamulka gobolka Banaadir, ahne Duqa magaalada Muqdisho, Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale oo xalay casho sharaf ku maamusay Culimadii Soomaaliyeed ee ka qayb-gashaday shirweynihii Muqdisho ugu soo dhammaaday ayaa ka hadlay arrimo xasaasi ah, isaga oo si gaar ah uga hadlay ammaanka caasimada.

Guddoomiye Madaale ayaa ugu horreyn ku bogaadiyay Culimada Soomaaliyeed go’aanada ay soo saareen ee ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab. Sidoo kale wuxuu soo hadal qaaday weerarkii xarunta gobolka Banaadir oo ay xubno ka tirsan Al-Shabaab ku qaadeen todobaadkii hore.

“Waxaa moodaa meeshii ugu dambeysay ee is yiraahdeen qabsada ee burburiya ee dadkeedana xasuuqa inaan caawa fadhino waa Alle mahaddiis,” ayuu yiri Madaale.

Duqa Muqdisho ayaa shaaca ka qaaday in aysan cabi gelin doonin weerarada Al-Shabaab, ayna sameyn doonin wax kasta oo looga hortago kooxdaasi, si loo hormarin caasimadda.

“Nimankii dhalinyarada ahaa halkan waa looga duceeyay, waana laga inkaaray haddii uu ilaalhey soo hanuuni rabana ilaahey ha u soo dadajiyo marka annagu nama badqin gelinayaan,” ayuu markale hadalkiisa sii raaciyey Duqa magaalada Muqdisho.

Ugu dambeyn wuxuu farriin u diray shacabka Muqdisho, isaga oo ugu baaqay inay garab istaagaan dowladdooda, si looga adkaado kooxda Al-Shabaab.

Weerarka gobolka Banaadir oo saacado  qaatay ayaa ku billowday qaraxyo is-miidaamin ahaa, waxaana ku dhintay ugu yaraan illaa 6 qof, halka ay ku dhaawacmeen tiro kale oo ka mid ahaa shaqaalaha ka shaqeeya xafiisyada dowladda hoose ee Xamar.

Si kastana, hadalkan ayaa kuso aadayo, ayada oo haatan Al-Shabaab ay culeys soo saartay caasimada, kadib markii lagu jebiyay inta badan howlgallada ka socda gobollada dalka.

Muqdisho 28ka Janaayo 2023 Taliyaha ciidanka dhulka ee xoogga dalka Soomaaliyeed Jenaraal Maxamed Tahliil Biixi ayaa faahfaahin dheeraad ah ka bixiyay howlgalada ka dhanka ah Al-shabaab ee ka socda deegaanada gobolka Mudug. Jenaraal Biixi ayaa sheegay in ciidamada huwanta ah ay guulo muhiim ah ka soo hoyeen howlgalada ka dhanka ah Shabaab ee ka socda gobolka Mudug, islamarkaana ay sii socon doonaan howlgalada ilaa Al-shabaab laga saarayo dhamaan deegaanada gobolka Mudug.

Taliyaha ciidanka dhulka ayaa shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay in ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka iney kala shaqeeyaan howlgalada ka dhanka ah Shabaab oo uu xusay in haatan xureynta deegaanadaasi gabagabo ku dhaw yihiin.

Wuxuu sidoo kale ugu baaqay ciidamada iska iskaashanaya dagaalada lagula jiro kooxda Shabaab iney feejignaan dheeraad ah muujiyaan si ay uga hortagaan weerarada gaadmada ah ee kooxda Shabaab geysato.

Hadalka Jenaraalka ayaa imaanaya, iyadoo ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka ay guulo muhiim ah ka gaareen howlgalada ay haatan ka wadaan deegaanada maamulka Galmudug.

Muqdisho 28ka Janaayo 2023 Guddiga ku meel gaarka ah ee doorashooyinka kuraasta ka banaan Baarlamaanka 11-aad ee dowladda Fedaraalka Soomaaliya ayaa Maanta shaaciyay Jadwalka qashada kursiga tirsigiisu yahay HOP#147 oo deegaan doorashadiisu tahay magaalada Dhuusamareeb, kaasoo ka mid ah kuraasta ka banaaneyd Golaha Shacabka. Guddiga ayaa shaaciyay in Maalinta berito ay bilaabaneyso diiwaan gelinta, tababarka iyo shaacinta Guddiga Xulista Ergada, iyadoo 31-ka bishaana ay qanabayaan araajida iyo diiwaan gelinta Musharaxiinta dooneysa iney u tartamaan kursigaan sumadiisu tahay HOP #147.

Maalinta Arbacada ah oo ay Taariiqdu ku beegan tahay 01-02-2023 ayaa lagu wadaa in doorashada kursigaan ay ka qabsoonto magaalada Dhuusamareeb ee xarunta maamulka Galmudug.

Kursigaan waxaa xiligii ay socdeen doorashooyinka kuraasta Golaha Shacabka doorashadiisa ku guuleystay Mahad Maxamed Salaad oo madaxweynaha Soomaaliya uu u magacaabay Agaasimaha hay’adda Nabadsugida iyo Sirdoonka Qaranka Soomaaliya, taasi oo keentay inuu Xildhibaan siin ahaan karin qofkii noqdo Agaasimaha NISA.

Muqdisho 28ka Janaayo 2023 – In ka badan 300 oo culimada Soomaaliyeed ah oo todobaadkii hore shir ku yeeshay magaalada Muqdisho, ayaa shaaca ka qaaday inay taageerayaan dagaalka ay dowladda Soomaaliya kula jirto Al-Shabab. Culimada ayaa hadalkaan ku sheegay bayaan ay soo saareen ka dib shir afar maalmood socday oo ay culimada yeesheen, laguna dhisay golaha sare ee culimada.

Waa markii ugu horeysay muddo sanado ah oo ay isugu yimaadaan culumaa’udiin Soomaaliyeed oo ka kala socda qeybaha kala duwan ee bulshada si ay u cambaareeyaan ficilada Alshabaab.

Isku soo wada duuboo culumada Soomaaliyeed ayaa dowladda Soomaaliya waxay ka dooneysaa in ay kala qeyb qaataan dagaalka ka dhanka ah Alshabaab.

Kulankan ayaa qeyb ka ah weeraro saddex geesood ah oo ay dowladdu ku qaadeyso Al-Shabaab, kuwaasoo isugu jira howlgalo ciidan iyo kuwo maaliyadeed oo ay u dheer tahay ka hortagga dacaayadaha xagjirka ah.

Ra’iisul Wasaare Xamse ayaa markii uu shirka soo xiray wuxuu sheegay bayaanka kasoo baxay culimada in uu wax weyn ka tari doono dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo kooxaha kale ee xagjirka ah.

Wuxuu sheegay in ay tahay markii ugu horeysay oo uu arko culimo kala duwan oo meel wada fadhiya oo bayaan soo saaraya.

Raysal wasaaruhu waxa uu sheegay in ay la dagaalamayaan Cadow ay Culumaa’udiinka ugu yeereen Khawaarij, uuna ku faraxsan yahay in ay dagaalka kusoo biiraan.

Sheekh Aweys Cabdi oo ka qeyb galay shirka ayaa ku baaqay in la sameeyo kacdoon ka dhan ah Al-Shabaab.

“Kuwa ay dilaan oo ay qaraxyo la beegsadaan oo ay gaalo ku sheegaan dhamaantood waa muslimiin, sidaas darteed waa in lala dagaalamo,” ayuu yiri. “Askari kasta oo dila Al-Shabaab ama ay dilaan Shabaab waa shahiid”.

Dowladda Soomaaliya ayaa tan iyo bishii July ee sanadkii hore waday olole militari oo ka dhan ah Al-Shabaab. Gobollada dhexe ayaa ciidamada dowladda oo kaashanaya maleeshiyo beeleed waxa ay ka qabsadeen deegaano iyo tuulooyin dhowr ah, waxaana ay sheegeen in ay dileen in ka badan 2,000 oo ka tirsan Al-Shabaab.