Wararka

WARARKA MAANTA 26ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa mayd dhintay nafta ama ruux ku afuufaya? Ma Raysal Wasaare Xamsa ayaa ruux ku afuufaya? Ma shalay mayd ayaa fakaday? Maxaa ka khaldan Raysal Wasaare Xamsa mise wuu waashay oo waa sixran yahay? Maxay tahay sababta ay beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo siiso? Maxay Dowladda Soomaaliya u dhintay musharka ciidanka? Maxuuse Madaxweyne Xassan Shiikj kulankii Djibouti ka soo faa’iiday? Maxuuse Madaxweynaha Djibouti u jah-waerrerinayaa siyaasadda arrimaha gudaha dalka Soomaaliya? 

Ha wiqleyso!

Muqdisho 26ka Siteembar 2023 Guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Soomaaliya, Maxamed Cismaan Jawaari ayaa sheegay inay shanta Octobar tagayaan magaalada Baydhabo, iyagoo ka duulaya heshiiskii lagu gaaray magaalada Baydhabo ee ku saabdanaa jadwalka doorashada maamulka Koonfur Galbeed.Proff. Jawaari oo hoggaaminayay wafdi siyaasiyiin ah oo uu kamid tahay madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, ayaa sheegay inay la kulmeen guddoomiyaha baarlamaanka Soomaaliya ayna Kala hadleen in la fuliyo heshiiskii doorashada Koonfur Galbeed.

\”Wax cabsi ah kama qabno inaan tagno magaalada Baydhabo, doorashadana waa la qabanayaa. Waxaan ku soconaa fulinta heshiiska Baydhabo lagu gaaray,” ayuu yiri Jawaari

Jawaari wuxuu sheegay in ay doonayaan in ay qabaan in doorashada Koonfur Galbeed ay bilaabato, islamarkaana ay dowladda federaalka oo garwadeen ka ahayd heshiiskii lagu gaaray magaalada Baydhabo ay ka shaqeyso in heshiiskaasi uu fulo, ayna ka shaqeyso in howlaha doorashada la bilaabo bisha soo socota.

Wuxuu sheegay in aanay wax cabsi ah ka qabin, in madaxweynaha Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Lafta Gareen uu hor istaago doorashada. Wuxuu sheegay inay ku adag yihiin fulinta heshiiska Baydhabo, kasoo tilmaamaya in doorashada la qabto bisha January ee 2024.

Hadalka Jawaari ayaa kusoo beegmaya xilli madaxweynaha Koonfur Galbeed uu diiday in magaalada Baydhabo ay yimaadaan siyaasiyiinta mucaaradka, mana jirto wax dhaqdhaqaaq doorasho ah oo ka socda Koonfur Galbeed .

Madaxweyne Lafta Gareen ayaa Muqdisho ku saxiixay heshiiska golaha wadatashiga oo sheegaya in doorashooyinka dowlad goboleedyada la mideeyo oo la qabto dhammaadka 2024.

Balse heshiiskaas ayaanu weli meel marin baarlamaanka Soomaaliya.

Jubbaland State  26ka Siteembar 2023 Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe)  oo warbaahinta kula hadlay Kismaayo ayaa eedeymo culus u jeediyay mucaaradkiisa, isaga oo sheegay inay kasoo horjeedaan horumarka guud ee Jubbaland.

Axmed Madoobe ayaa shaaca ka qaaday in xubnaha mucaaradka ay ka shaqeynayaan dib u dhaca iyo burburka Jubbaland, sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay in aragtidaas ay tahay mid khaldan, isla-markaana ay Jubbaland hadda u baahan tahay midnimo iyo dad u diir-naxa mustaqbalkeeda.

Waxaa kale oo uu intaasi kusii daray inuu oggol yahay dhaliisha maamulkiisa, uuna qaadanayo wixii talooyin ah ee uga imaanaya dadka kasoo horjeedo.

Dhank kale, Axmed Madoobe ayaa ugu baaqay xubnaha mucaaradka ku ah ee ku sugan Nairobi inay yimaadaan Kismaayo, kuna soo bandhigaan fikradahooda iyo waxqabadkooda.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in xalka uu ku jiro midnimo iyo in laga wada-tashado aayaha dambe ee dowlad goboleedka Soomaaliyeed ee Jubbaland.

Hadalkan ayaa kusoo aadayo, ayada oo haatan xiisad siyaasadeed ay ka taagan tahay Jubbaland, waxaana usii dheer dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab ee Jubbooyinka.

Maamulka Axmed Madoobe oo magaallo xeebeedka Kismaayo fadhiyo muddo 13 sanno ah ayaa inta badan la kulma mucaarad xoogan, ayada oo maamulkiisa lagu dhaliilo dib u dhaca dh

Muqdisho 26ka Siteembar 2023 Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa walaac xooggan ka muujisay go’aanka Midowga Yurub uu ku hakiyay taageerada gargaarka Soomaaliya.

Dowladda ka walaacsan in go’aankaas uu uga sii daro karo cunno-yarida ka jirta Soomaaliya, sida uu sheegay guddoomiyaha hay’adda maareynta musiibooyinka qaranka Soomaaliyeed ee SODMA Maxamuud Macalim Cabdulle.

“Waa wax si cad noo khuseeya tani, xaaladdu weli waa halis. Ku dhawaad Afar milyan oo muwaadiniinteena ah ayaa wali loo tixgalinayaa in ay cunto yari heyso, iyada oo 20% dadka oo dhan ay hadda barakaceen,” ayuu yiri guddoomiyaha SODMA Maxamuud Macalim Cabdulle.

Waxa uu intaas kusii daray “Ku dhawaad hal milyan oo qof iyo 1.5 milyan oo carruur ah ayaa halis ugu jira nafaqo xumo. Markaa waa xaalad aad u adag guud ahaan.”

Sidoo kale waxa uu ka dhawaajiyay in Soomaaliya ay haata isku diyaarineyso saameynta duufaanta El Niño, oo laga digay inay ku dhufan karto qeybo kamid ah magaalooyinka dhaca xeebaha ee dalka.

“Soomaaliya waxaa soo food saartay daadad xooggan oo ku dhawaad barakiciyay hal milyan oo qof, dhibaatooyinka soo socda iyo fatahaadaha ayaa barakicin doona dad intaas ka badan. Ku dhawaad 50% dadku waxay halis ugu jiraan cunto yari waxayna u baahan doonaan gargaar bini’aadantinimo oo degdeg ah.”

Guddoomiyaha ayaa ugu dambeyntii waxa uu sheegay in go’aanada noocaan ah ay halis galin karto hanaanka ay hadda wax ku socdaan, “Waa arrin halisteeda leh in deeq-bixiyeyaasha iyo beesha caalamka ay go’aansadaan in la hakiyo gargaarka Soomaaliya.”

“Go’aannada noocan ah iyo kan himika wuxuu si dhab ah u saameyn doona dadka ugu nugul dalka,” ayuu sii raaciyay hadalkiisa isaga oo tilmaamay walaaca la xiriira go’aankii Midowga Yurub uu ku hakiyay dhaqaalihii uu siin jiray hay’adda cunnada adduunka ee WFP ee gudaha Soomaaliya.

Koonfur Galbeed 26ka Siteembar 2023 Faah-faahino dheeraad ah ayaa laga helayaa dagaal ka dhacay deegaano laga difaaco magaalada Baydhabo ee xarynta gobolka Baay.

Dagaalkan ayaa yimid kadib markii kooxda Al-Shabaab ay halkaasi ku qaaday galinkii dambe ee shalay weerar madaafiic ku billowday, ayada oo markaas kadib ay xubno ka tirsan kooxda weerar toos ah ku qaadeen.

Xubnaha Shabaabka ah ayaa weerarka ku eekeeyay saldhigyada ciidanka dowladda iyo kuwa Koonfur Galbeed ku leeyihiin deegaanada Wargaduud iyo Xanaano oo ah deegaano dhaca Waqooyiga magaalada Baydhabo.

Dagaalka tooska ah ee halkaas ku dhexmaray ciidamada dowladda iyo kuwa Koonfur Galbeed oo dhinac ah iyo dagaal-yahaanada Shabaab ayaa la sheegay inuu qaatay muddo ku dhaw laba saac oo xiriir ah.

Si rasmi ah weli looma xaqiijin khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay dagaalkaasi, hase ahaate waxay saraakiisha ciidanka sheegeen in weerarka kooxda ay iska difaaceen.

Waxay sheegeen in dagaal-yahaanadii kooxda ee weerarka soo qaaday lagu jabiyay dagaalka, laguna gaarsiiyay khasaare xooggan.

Kooxda Al-Shabaab ayaa dhankeeda weerarkaasi iyo dagaalkii xigay ka sheegatay guullo, iyada oo sheegtay inay ku laysay askar badan. Hase yeeshe si madax-banaan looma xaqiijin karo sheegashada kooxda.

Isku soo wada duubo, dagaalkan ayaa imanaya xilli Koonfur Galbeed ay kamid tahay meelaha weli ay ku xoogan tahay kooxda Al-Shabaab, islamarkaana la qorsheynayo in wejiga labaad ee gulufka socda kooxda looga saaro deegaanada ay kaga sugan yihiin maamulkaasi.

WARARKA MAANTA 25ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa noqday Raysal Wasaaraha ugu liitay #Soomaaliya? Maxuuse ku noqday Raysal Wasaraha ugu liita ee #Soomaaliya? Yaa sheegay mayd fakaday? Yaa soo kireeyey Hoteelka uu kula kulmay jaalliyad Minnesota Raysal Waare Xamsa Cabdi Barre “Xukuummad Dhiqlaha/Kutaanta”? Yaa beenaale ah Madaxweynaha mise Raysal Wasaaraha? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso? Yaa noqday Raysal Wasaare aan xitaa soo boqan karin #Somaliland ama #Puntland? Maxuuse ka soo booqday #Minneapolis oo xitaa la awoodi waayey in loo kireeyo #Convention Center? Ha wiqleyso!

Hiiranland State  25ka Siteembar 2023 Madaxweynaha maamulka Hiiraan State Cali Jeyte Cismaan ayaa deegaanka Teedaan ee gobolka Hiiraan kaga dhawaaqay dagaal ka dhan ah kooxda Al-shabaab.

Madaxweyne Jeyte ayaa kaga dhawaaqay dagaalka Shabaab kulan duco ah oo magaalada Teedaan loogu sameeyay dadkii ku shahiiday dagaaladii Al-shabaab looga xureeyay deegaanada dhaca Bariga Hiiraan oo uu hormuud u ahaa Nabadoon Cilmi Hagar Guure.

“Aniga qof shabaab dilo inaan u tacsiyadeeyo mar hore ayaan go’aan ka gaaray, waan u aar guda mahe, hadana waxaa igu balan ah inaan u aar gudo dadkii shalay ay ku laayeen qaraxii Baledweyne” ayuu yiri Madaxweyne Jeyte

Cali Jeyte Cismaan ayaa haatan markale boorka ka jafaya dagaalka ka dhanka ah Shabaab, kadib markii uu madaxweynaha Soomaaliya uu u doortay Cali Jeyte inuu hoggaamiyo dagaalka ka dhanka ah Shabaab.

“Al-shabaab waa Diin ku dheel oo Diin ayay dadka nacsiyeen waxan arkay oo diyaarad isla raacnay Aabe labadiisa wiil shabaab ka raaceen oo kasoo watay, markasu igu yiri hada Tv ayaa guriga u yaal cajalado Music ah ayaan u shida weyna ku cayaaran Alx, bal arag heerka aabahiisa ay garsiyeen kooxda arxanlawayaasha ah sidas ayay Diinta u dhibaateynayaan ee aan la dagaalno” ayuu yiri Madaxweyne Jeyte

Magaalada Teedaan ee gobolka Hiiraan ayaa ka mid aha meelahii ugu horeeyay ee sanadkii hore uu ka bilaawday dagaalka ka dhanka ah kooxda Shabaab, islamarkaana haatan mudo sanad xur ka ah gacanta Al-shabaab.

Muqdisho 25ka Siteembar 2023 Guddoomiyaasha labada Aqal ee Barlamaanka Fedaraalka Soomaaliya Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe iyo Cabdi Xaashi Cabdullaahi ayaa si wadajir ah u magacaabay guddiyo cusub.Guddiyada cusub oo ay magacabeen labada guddoomiye ayaa ah kala ah guddiyada saaxiibtinimada Baarlamaanka Fedaraalka Soomaaliya u qaabilsan Baarlamaanada dalalka Qadar iyo Kuwait.

Guddiga saaxiibtinimada Baarlamaanka Fedaraalka Soomaaliya iyo Baarlamaanka Qatar ayaa ka kooban 9 xubnood, halka guddiga saaxiibtininada Baarlamaanka Soomaaliya ee dalka Kuwait uu isna ka kooban yahay 5 xubnood.

Guddoonka ayaa faray xoghayeyaasha guud ee labada Aqal in magacaabistan ay sida ugu dhaqsaha badan ugu gudbiyaan wasaaradda arrimaha dibedda iyo iskaashiga caalamiga ee dowladda Soomaaliya si ay ugu sii gudbiso Baarlamaanada dalalka Qatar iyo Kuwaut.

Somaliland  25ka Siteembar 2023 Xukuumada Somaliland ayaa sheegtay in u jeedka ay ula furtay wadahadaladii mudada socday Soomaaliya anay ahayn, in dib loo mudoobo ee ay tahay in lagu kala tago. Qoraal kasoo baxay Wasaarada Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa lagu sheegay in mawqifka Somaliland ee wadahadaladu uu yahay in Somaliland iyo Soomaaliya ay ku kala dhamaadaan.

“Waxaanu qaranka Jamhuuriyadda Somaliland u caddaynaynaa in wada hadal kasta oo dhex mara Jamhuuriyadda Somaliland iyo Soomaliya aanu ahayn midaw ee u yahay sidii labada dowladood ee hore u midoobay ay uga wada hadlaan kala gurasho iyo in lakala tago” ayaa lagu yidhi qoraalka.

Qoraalkan ayaa sida ku xusun lagula hadlay Midowga Afrika iyo bulshada kale ee caalamka, maalin kadib markii uu madaxweynaha Uganda sheegay in uu qayb ka noqon doono dhexdhexaadinta labada dhinac si ay dib ugu midoobaan.

“Sida darteed, Jamhuuriyadda Somaliland waxay u caddaynaysaa mar kale, Midawga Afrika yo bulshada kale ee caalamkaba in aanay diyaar u ahayn wada hadal ujeedadiisu tahay midnimo dambe” ayaa markale lagu yidhi qoraalka.

Wada Hadalada Somaliland iyo Soomaaliya oo muddo 10 sanno ah si goos goos ah uga dhacay wadamo kala duwan ayaan samaynin wax horumar ah oo la taaban karo.

Maraykanka 25ka Siteembar 2023 Mas’uul sare oo Mareykan ah ayaa warbaahinta u sheegay in si dhow ay ula socdaan dhaqdhaqaaqa joogitaanka ciidamada Shiinaha ee Jabuuti.

Mas’uulka ayaa intaas ku daray in saraakiisha Jabuuti ay walaacooda la xiriira joogitaanka militaraiga Shiinaha ay la wadaagi doonaan.

Mareykanka ayaa horay kaga cawday Ciidamada Shiinaha ee ku sugan Jabuuti oo bishii Maarso ee sannadkii 2018 dowladda Maraykanka ayaa si rasmi ah cabasho ugu gudbisay dawladda Shiinaha ka dib markii marar kala duwan la shiishay oo shoocaac lagu qabtay duuliyeyaasha Maraykanka.

Jabuuti waa dal yar oo ku yaala badda cas, balse waxa saldhigyo waaweyn oo ciidamo ah ku leh Maraykanka, Faransiiska iyo Shiinaha.

Saldhigga militariga Shiinaha ee Jabuuti

Shiinaha ayaa 1-dii Ogosto ee sannadkii 2017-kii si rasmi ah u furay saldhig miltari oo uu ku leeyahay dalka Jabuuti, kaas oo ah kii ugu horreeyay uu dalkaasi ka dhiso dibedda. Shiinaha ayaa billaabay dhismaha saldhigan sanadkii 2016-kii.

Kharasha ahaan wuxuu Shiinaha sheegay in dhismaha xaruntan ay ka baxday lacag dhan 590 million oo doolar. Tiro ahaan militariga ku sugan ayaa lagu sheegay inay yihiin kun ilaa laba kun oo askri. Waxa uu sheegay in saldhigaas uu gacan ka gaysan doono nabad ilaalinta iyo gargaarka banii’aadannimo ee Afrika iyo Galbeedka Aasiya.

Shiinuhu waxa uu ka mid yahay dowladaha daneeya isla markaana maal-gashanaya dalkan yar ee ku yaalla Geeska Afrika.

Xiriirka dublamaasiyadeed ee u dhexeeya Shiinaha iyo Jabuuti waxa uu bilaabmay 8-dii Janaayo 1979-kii.

Siyaasadda dib-u-habaynta iyo furitaanka ee Shiinuhu hirgeliyey 41-kii sannadood ee u dambeeyey iyo xidhiidhka uu la sameeyey waddamada Afrika sida Djibouti ayaa waxay hor seedday is-dhexgalka maamulka Beijing iyo caalamka.

Iskaashiga labada dal ayaa si habsami leh u socday muddo 41 sano ah. Markii kalsoonida siyaasadeed ee cilaaqaadkoodu uu sii kordhay, waxaa sidoo kale sii xoogeystay xiriirka labada dhinac.

Sida xaqiiqda ah, dhinacyadu waxay saxeexeen heshiis 2017, kaas lagu tilmaamay waa cusub oo u baryay labada waddan. Heshiiska ayaa u jeedkiisu lagu sheegay inuu yahay iskaashi istiraatijiyadeed.

Heshiiskaasi ka dib, maamulka Beijing ayaa saldhig milatari ka sameystay Jabuuti, saldhiggan ayaa noqday saldhigii ugu horreeyay ee rasmi ah oo ka baxsan xudduudaha Shiinaha. Sidoo kale, Jabuuti waxay ka mid tahay dalalka Afrikaanka ah ee Shiinaha la saxiixday heshiis ku saabsan Mashruuca Waddada-Belt-Road.

Beijing waxa ay Jabuuti u aragtaa xarun ganacsi taas oo ay ugu wacan tahay maalgashiga Shiinaha ee dibadda iyo danaha dhaqaale ee qaaradda Afrika.

Sababta koowaad ee Shiinaha u daneynayay Jabuuti ayaa ah inay tahay goob istaraatiiji ah. Sababtoo ah Jabuuti, waxa ay ku taal mid ka mid ah marinnada badda ee ugu mashquulka badan adduunka, waa mid ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee danaha dhaqaale ee Shiinaha.

Saldhigga militariga Mareykanka ee Jabuuti

Jabuuti waxa ay martigalisaa tirada ciidamada militariga Maraykanka ugu badan ee Afrika jooga, waxayna ku suganyihiin saldhiga lagu magacaabo Camp Lemannier, kuwaasi oo tiradoodu gaarayso illaa 4,000 oo askari.

Camp Lemonnier waxaa markii hore aasaasay gumeystihii Faransiiska hase yeeshee saldhigan waxa ay Djibouti ka kiraysay Maraykanka 2002, iyada oo uu heshiiska ka mid ahaa isticmaalka madaarka iyo dekedaha.

Muqdisho 25ka Siteembar 2023 Guddoomiyaha degmada Yaaqshiid ayaa faah-faahin ka bixiyay howl-gallo lagu soo qabtay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaasi oo qorsheynagay falal lidi ku ah amniga caasimada ee Muqdisho.

Xubnahan lasoo qabtay ayuu sheegay in mid kamid ah xilliga ciidamada ammaanka ay qabanayeen uu bambo ku tuurayay waaxda Suuq Bacaad, ayna sifo baalmarsan shuruucdii loo dejiyay guryaha kirada ee caasimada ay ku deganayeen guriga ay kasoo abaabulayeen falalka amni darro.

“Waxaan tagnay gurigii uu deganaa qofkaas Khawaarijta la shaqeynayay, waxaa naloo sheegay in markay soo degayeen aysan degmada iska diiwaan-gelin, qofkii guriga lahaana wuu iska kireystay,” ayuu yiri guddoomiyaha degmada Yaashqiid.

Guddoomiyaha degmada Yaaqshiid ayaa faah-faahin ka bixiyay howl-gallo lagu soo qabtay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaasi oo qorsheynagay falal lidi ku ah amniga caasimada ee Muqdisho.

Xubnahan lasoo qabtay ayuu sheegay in mid kamid ah xilliga ciidamada ammaanka ay qabanayeen uu bambo ku tuurayay waaxda Suuq Bacaad, ayna sifo baalmarsan shuruucdii loo dejiyay guryaha kirada ee caasimada ay ku deganayeen guriga ay kasoo abaabulayeen falalka amni darro.

“Waxaan tagnay gurigii uu deganaa qofkaas Khawaarijta la shaqeynayay, waxaa naloo sheegay in markay soo degayeen aysan degmada iska diiwaan-gelin, qofkii guriga lahaana wuu iska kireystay,” ayuu yiri guddoomiyaha degmada Yaashqiid.

Guddoomiyaha degmada Yaaqshiid ayaa faah-faahin ka bixiyay howl-gallo lagu soo qabtay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaasi oo qorsheynagay falal lidi ku ah amniga caasimada ee Muqdisho.

Xubnahan lasoo qabtay ayuu sheegay in mid kamid ah xilliga ciidamada ammaanka ay qabanayeen uu bambo ku tuurayay waaxda Suuq Bacaad, ayna sifo baalmarsan shuruucdii loo dejiyay guryaha kirada ee caasimada ay ku deganayeen guriga ay kasoo abaabulayeen falalka amni darro.

“Waxaan tagnay gurigii uu deganaa qofkaas Khawaarijta la shaqeynayay, waxaa naloo sheegay in markay soo degayeen aysan degmada iska diiwaan-gelin, qofkii guriga lahaana wuu iska kireystay,” ayuu yiri guddoomiyaha degmada Yaashqiid.

Muqdisho 25ka Siteembar 2023 Madaxweynihii hore ee HirShabeelle Maxamed Cabdi Waare ayaa raali-gelin ka bixiyey weerar afka ah oo maalmo kahor uu ku qaaday Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur, kaasi oo looga fal-celiyay siyaabo kala duwan.

Maxamed Cabdi Waare ayaa sidoo kale raali-geliyey dadka reer Dhuusamareeb oo qaarkood ay dhibsadeen hadal uu yiri, kadib markii uu ka laabtay safar uu ku tegay Dhuusamareeb oo wareysi uu bixiyay kaga deyriyey sida uu u socda dagaalka Al-Shabaab, isagoo markaas beelaha Hawiye iyo wasiirka difaaca ku eedeeyey hagar iyo in dagaalka aysan daacad ka ahayn.

Madaxweyne hore Waare oo ah ergayga madaxweyne Xasan Sheekh u qaabilsan arrimaha xasilinta ayaa xalay arrimahaas ka bixiyey raali-gelin buuxda, isagoo sheegay inay lasoo xiriireen malaaqyada beelaha Digil iyo Mirifle oo wasiirka gaashaandhigga uu ka dhashay.

Wuxuu sheegay inuu aad u ixtiraamo dhaqanka Soomaaliyeed, islamarkaana uusan diyaar u aheyn inuu sababeeyo ama sii difaacdo hadalkiisii hore, isagoo si dabacsan u raali gareeyey odayaasha dhaqanka, malaaqyada beelaha Raxanweyn iyo cid kasta oo dhibsatay hadalkiisii.

Waare ayaa xiligaas Wasiirka ku eedeeyey in taliska xoogga iyo istaraatiijiyadda dagaalka Al-Shabaab uu carqaladeynayo, isagoo si cad u sheegay in Wasiir Jaamac uusan u qalmin wasaaradda Gaashaandhigga, safarkaas Madaxweynuhu ma waday wasiirka oo markaas joogay furinta xigta Dhuusamareeb.

Hadda Waare wuxuu cod dheer ku sheegay in hadalkaas uu raali-gelin ka bixinayo, sidoo kale wuxuu raali gelin siiyey dadka reer Dhuusamareeb oo isla wareysigaas uu ku eedeeyey isagoo sheegay inay dagaalka ku fiirsanayaan Madaxweynaha.

Wuxuu sheegay in reer Dhuusamareeb uusan ku soo arkin wax ceeb ah, balse hadalkiisa uu kala jeeday kicin bulsho, isagoo sheegay in bulshadii ay kacday oo maalmahaan Khawaarijta laga xoreeyey inta badan koonfurta gobolka Mudug.Haddaba, Sidee looga fal-celiyay arrintaan?

Cabdifataax Muuse Maxamuud: “Saan ayaa ah dhaqanka fiican oo aan waligeey raadinayay. Hadsii qofka uu gafo ama aad hadalkiisa dhibsato Media haka caayin ee walaalkaa qaldamay waaye sidaan camal uga garnaqso.”

Saalax ayaa sidoo kale yiri: “Adigana ma waxaad noqotey kuwii markey wax sheegaan hadana raali-gelin bixin jirey.”

“Madaxweyne ma markii hore baad saxneyd mise hadeer,” ayuu yiri Ibraahim oo kamid ah dadka ka fal-celiyay tallaabada uu qaaday Waare

Muqdisho 25ka Siteembar 2023 Guddoomiyaha degmada Yaaqshiid ayaa faah-faahin ka bixiyay howl-gallo lagu soo qabtay xubno ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaasi oo qorsheynagay falal lidi ku ah amniga caasimada ee Muqdisho.

Xubnahan lasoo qabtay ayuu sheegay in mid kamid ah xilliga ciidamada ammaanka ay qabanayeen uu bambo ku tuurayay waaxda Suuq Bacaad, ayna sifo baalmarsan shuruucdii loo dejiyay guryaha kirada ee caasimada ay ku deganayeen guriga ay kasoo abaabulayeen falalka amni darro.

“Waxaan tagnay gurigii uu deganaa qofkaas Khawaarijta la shaqeynayay, waxaa naloo sheegay in markay soo degayeen aysan degmada iska diiwaan-gelin, qofkii guriga lahaana wuu iska kireystay,” ayuu yiri guddoomiyaha degmada Yaashqiid.

Waxa uu digniin u direy dhamaan mulkiilayaasha guryaha ee degmada Yaaqshiid, isaga oo sheegay in tallaabo sharci ah laga qaaday mulkiilihii masuuliyad darrada sameeyay ee gurigiisa laga soo qabtay xubnaha Shabaabka.

“Waxaa halkan farriin uga direyna dhamaan shacabka degmada Yaashqiid, qofkii guri ka kireysta qof aysan ka warqabin maamulka degmada iyo laamaha ammaanka wixii imaada isaga masuuliyadiisa qaadaya. Gurigaas (lagu soo qabtay) go’aan ayaa ka gaareyna waana la xirayaa illaa amar dambe.”

Laamaha ammaanka ayaa sidoo kale waxay ku raad joogaan xubno kale oo ka tirsan kooxda Al-Shabaab, kuwaasi oo la sheegay in xog ku heleen inay soo galeen magaalada Muqdisho ee caasimada dalka.

Dowladda federaalka ayaa hore u sheegtay in xubno badan oo firxad ah, kana tirsan kooxda Al-Shabaab ay soo galeen caasimada, kadib culeys ay kala soo kulmeen gobollada dalka, oo uu ka socdo guluf dagaal oo ka dhan ah kooxda.

Si kastaba, waxaa Muqdisho muddooyinkii dambe ka socday howl-gallad amni oo dhankasta ah, taasi oo ugu horeeyo baaritaanada lagu sameynayo guri kasta oo ku yaalla Muqdisho iyo nawaaxigeeda, midaas oo wax badan ka tartay amniga caasimada.

WARARKA MAANTA 24ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxuu Maaxweyne Xassan Shiikh u diiday inuu aqoonsado Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState oo maamulka gooni u goosadka cashar lama ilaawaan ah bartay in aan da;la #Soomaaliya qabiil kala jari kara jirin? Mase Madaxweyne Xassan Shiikh ayaa raalli ka ah in qabiil kast uu sheegto dowlad gooni u go’an? Yaase Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan? Maxuuse Madaxweyne Xassan Shiikh u diidan yahay inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho?  

 Ha wiqleyso!

Puntland 24ka Siteembar 2023 Booliska maamulka Puntland ayaa xaqiijiyey geerida Mohamed Saalim Mohammed oo dhalasho ahaan ka soo jeeday dalka Yemen, kana tirsanaa Kooxda Daacish inuu ku geeriyooday agagaarka Degmada Dhudhub ee Gobolka Karkaar.Qoraal kasoo baxay booliska ayaa lagu sheegay in uu ka yimid Kooxda uu ka tirsanaa, uuna la socday nin kale oo Soomaali ah, kaas oo Hay’adaha amniga Puntland ay baadi-goobayeen.

Ciidanka Dembi-baarista CID ee Booliska Puntland ayaa sheegay in meydka Mohamed Saalim Mohammed la helay 02 September 2023.

Waxay sheegeen inuu u geeriyooday gaajo iyo haraad, lama oga inuu doonayay inuu ka baxsado Kooxda Daacish iyo inuu u socday hawl-gal kooxdiisa u dirtay.

Geerida sarkaalkaan ayaa kusoo aaday xilli shalay maamulka Puntland uu xukumay saddex xubnood oo katirsan Daacish, kuwaas oo hay’adaha amnigu ku qabteen magaalada Boosaaso

Waxay Kala ahaayeen.

1. Salman Faarax Mohamed 15 sano oo xarig ah,

2. Abdullahi Shire Mohamud oo ahaa Nabadoon Daacishta damiinta waxaa lagu xukumay  5 sano,

3. Mohamed Ahmed Mohamud waxaa lagu xukumay 10 Sano oo Xarig ah.

Maraykanka  24ka Siteembar 2023 Raysal wasaaraha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre oo ka hadlay qarax Ismiidaamin ahaa oo khasaare badan geystay oo Shalay ka dhacay gudaha magaalada Baledweyne. Raysal wasaare Xamse ayaa ugu horeyn ka tacsiyadeeyay dadka Soomaaliyeed ee ku dhintay qaraxa, isagoona eebe uga baryay kuwa dhaawaca ah inuu bogsiiyo.

Xamse Cabdi Barre ayaa qaraxaasi ku tilmaamay mid fuleynimo ah oo ay kooxdu ku baabi’ineyso dadka Soomaaliyeed markii looga soo adkaaday furimaha hore ee dagaalka.

Raysal wasaaraha ayaa sidoo kale ka hadlay sababta mar walba kooxdu ugu beegsato qaraxyada magaalada Baledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan.

“Sababta ay u bartilmaameedsanayaan kooxda Khawaariijta magaalada Beledweyne waxay tahay in reer Hiiraan ay ku suntan yihiin dabar gooynta Khawaarijta” ayuu yiri Raysal wasaare Xamse.

Wuxuu sidoo kale tilmaamay Raysal wasaaraha Soomaaliya in kooxdu haatan ay dalka kaga harsan tahay meelo kooban, islamarkaana dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed ay ka guul gaari doonaan dagaalka dalka looga curibtirayo kooxda Shabaab.

Gabagabadii qaraxii Shalay ka dhacay magaalada Baledweyne ayaa marba marka ka dambeysa waxaa sii kordhaya baaxada khasaaraha kala duwan ee uu geystay qaraxaasi oo ahaa mid laga soo buuxiyay gaari Xamuul ahaa.

Uganda  24ka Siteembar 2023 Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni ayaa bartiisa X (twitter) soo dhigay qoraal ka careysiiyey Somaliland, oo uu ku diiday fikradda gooni u goosadka ee Hargeysa, isaga oo dalbaday wada-hadallo dhex-maray Somaliland iyo dowladda federaalka.

Museveni ayaa qoraalkan soo daabacy kadib markii uu xarunta madaxtooyada kula kulmay wakiilka Somaliland ee Uganda Jaamac Muese Jaamac.

“Dr. Jaamac Muuse Jaamac, ergeyga gaarka ah ee Somaliland ayaa iigu yeeray xarunta madaxtooyada ee Entebbe,” ayuu Museveni ku yiri qoraal uu soo dhigay barta X. “Ma taageersanin in Somaliland ka go’do Soomaaliya, sababtoo ah xeelad ahaan, waa mid khalad ah.”

“Dadku waxay wajahayaan caqabado isku mid ah iyadoon loo eegayn jinsiyadda iyo diinta, sidaas darteed, waa inay qaataan siyaasadda danta, taas oo ka muhiimsan siyaasadda aqoonsiga,” ayuu yiri Museveni.

Madaxweynaha Uganda ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu dhex-dhexaadiyo Hargeysa iyo Muqdisho, ayna u baahan yihiin inay wada shaqeeyaan.

“Waxaan ogolahay in aan qaato doorka dhex-dhexaadinta nabadda ee labada dhinac, suuqa gudaha ee waddan kaliya kuma filna, sidaa darteed, Somaliland iyo Soomaaliya waxa looga baahan yahay in ay midoobaan, oo ay wadajir u ganacsadaan, oo ay la ganacsadaan dalalka kale ee Afrika,” ayuu yiri.

Qoraalka Museveni ayaa waxaa ka fal-celiyey dad badan oo reer Somaliland ah oo madaxweynaha Uganda u qoray jawaabo caro leh oo ay kaga xun yihiin.

Museveni ayaa inta badan ah siyaasi aan la gaban hadallada, wuxuuna hadda kahor sidoo kale hadal u muuqday bahdil ku hor yiri madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, isaga oo u sheegay inaanu isku haleyn ciidan shisheeye ee Soomaaliya ay dhisato ciidankeeda, si ay u sugaan amniga dalka.

Muqdisho 24ka Siteembar 2023 Xildhibaano iyo mas’uuliyiin ka tirsan maamulka gobolka Banaadir oo xalay garoonka Aadan Cadde ugu tegay dhaawacyadii laga soo qaaday magaalada Beledweyne ayaa ka hadlay weerarkii is-miidaaminta ee kooxda Al-Shabaab.

Xoghayaha guud ee maamulka Gobolka Banaadir, Mudane Faysal Caraale oo kamid ah mas’uuliyiinta meesha ka hadlay, kana soo jeedo gobolka Hiiraan ayaa wacad ku maray in loo soo aari doono dhamaan dadkii shacabka ahaa ee shalay lagu dhibaateeyay Beledweyn.

“Nimanka Khawaarijta ficilada ay sameynayaan waxaan ka qaadeynaa ad-adeeg iyo inaan usoo aarno dadkaas shacabka ah, waana loo soo aaraayaa” ayuu yiri xoghayuhu.

Faysal Caraale ayaa sidoo kale farriin u diray reer Beledweyne, wuxuuna ugu baaqay inay jawaab deg-deg ah ka bixiyaan weerarkii shalay ka dhacay magaaladaasi.

“Waxaan rajeynayaa in dhaawacyada la keenay, ayaga oo caafimaad qaba inay laaban doonaan nimankii Khawaarijta ahaa ee dhibkaan gaarsiiyay ayaga oo aan waxba galabsan inay kasoo aarsan doonaan, dadka kale ee Beledweyne joogana way usoo aari doonaan” ayuu mar kale yiri Xoghayaha guud ee maamulka Gobolka Banaadir, Faysal Caraale.

Sidoo kale wuxuu raaciyay “Waxaa naga go’an oo aan habeen iyo maalin u taagnaan doonaa haddii uu illaah yiraahod nimankaas Khawaarijta ah oo Muslimka dhibay in gacmaha lagu cadaabo”

Dhankiisa xildhibaan Maxamuud Cabduqaadir Jeego oo kamid ah xildhibaanada ka hadlay meesha ayaa sheegay inuu sii dhacayo gabalka Al-Shabaab, wuxuuna ugu baaqay shacabka reer Hiiraan inay sii wadaan halgankooda, ayna la dagaalamaan kooxda.

“Khawaarijta waa laga adkaaday,Waqtigodana waa dhamaday Shacabka Baladweynow sidaad Argagixisada iskaga celiseen,iskaga celiya dadka cadowga gudaha Magaalada u joogo.” ayuu isna yiri Xildhibaan Maxamuud Cabduqaadir Jeego.

Si kastaba, Hiiraan ayaa kamid ah meelaha sida weyn loogu jebiyay Al-Shabaab, waxayna taas keentay in kooxdu bartilmaameed ka dhigato magaalada Beledweyne oo noqotay goobta labaad ee ugu qaraxyada badan marka laga yimaado magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

Muqdisho 24ka Siteembar 2023 Maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya ayaa maanta xukuno kala duwan ku ridday shabakad ka kooban 3 qof oo ka tirsaneyd Al-Shabaab, kuwaas oo ahaa basaasiin kooxda uga howlgalayay gudaha magaalada Muqdisho.

Saddexda qof ee la xukumay ayaa kala ah Xaawo Cismaan Cabdi, Cawil Aadan Jaamac iyo Xasan Cali Xasan, kuwaas oo ay maxkamadeyntoodu muddo dheer soo socotay.

Xaawo Cismaan Cabdi oo aheyd halka gabar ee ku dhex jirtay kooxdan ayaa waxaa lagu helay inay kayd haye hub u aheyd Al-Shabaab, sidoo kalena ay shirqooli jirtay xubnaha bartilmaameedka u ah kooxda sida laga hor caddeeyay maxkamadda ciidanka qalabka sida.

Gabadhan oo si weyn arrinteeda loo hadal hayo ayaa ka warbixisay sida ay ay ugu biirtay kooxda, waxa ay sheegtay in ay Sacuudiga kasoo laabtay sanadkii 2021-kii kadibna baraha bulshada ay ka daawan jirtay muuqaalada Al-Shabaab oo ay sidaas ugu biirtay, ayada oo xustay in gabdho iyo wiilal ay ka baratay Internet-ka, ayna sidaas ku howlgashay.

Sidoo kale waxa ay qiratay in hubka loo geeni jiray sida bambaanooyin iyo bistoolado, kadibna ay usii gayn jirtay xubnaha weerarada ka fuliya gudaha caasimada.

“Wiilasha aan la shaqeynaayay aniga ninka Amiirka ah ayaa igu soo xiray oo joogo meel la dhaho Mubaarak, wuu isoo wacaayay kadib alaabta ayaa la’ii keenaayay, markii dambe waxaa la ii keenyay bambooyin guriga ayaana ugu haayay” ayay tiri Xaawo Cismaan.

Waxaa kale oo ay sii raacisay “Boqol dollar ayaa la’i siinaayay, kaliya waxaa lay dhahaayay meel heblaayo gey alaabta, waxaana inta badan geyn jiray Tabeelaha” ayay sii raacisay.

Maxkamadda ayaa waxaa sidoo kale kasoo muuqday Cawil Aadan Jaamac oo sina ahaa basaas kale oo xogaha siin jiray kooxda, sida uu ka hor sheegay maxkamadda.

WARARKA MAANTA 23ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa ku adkaaday siyaasadda guddaha ee Soomaaliya? Yaase ku khasbay Madaxxeyne Xassan Shiikh inuu safar dhuumasho ah ku tago #Djabuuti? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso xukuummadda fashilantay ee dhiqlaha/kutaanta? Maxuuse qaban karaa Raysal Wasaare Xamsa oo xitaa aan awood u lahayn inuu soo booqdo #Somaliland ama #Puntlkand? Yaa diidan in la dhiso #maqaamka #Muqdisho? Yaa fashilay Madaxweyne Xassan Ma Muuse Biixi mise Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle “Dhiig-Biirad? Yaa runta qarin kara? 

 Ha wiqleyso!

Muqdisho 23ka Siteembar 2023 Dowladda federaalka Soomaaliya iyo hay’adda lacagta adduunka ee IMF ayaa gaaray heshiis ku saabsan dib u eegista lixaad ee qaabeynta barnaamijka dayn cafinta Soomaaliya.Hay’adda IMF ayaa ku ammaantay Dowladda Soomaaliya, inay horumar ka sameysay si ay u buuxiso shuruudaha lagu gaarayo dhameystirka dayn cafinta bisha Diseembar 2023, markaas oo deynta Soomaaliya dibadda looga leeyahay ay noqon doonto wax ka yar $ 600 milyan marka la barbardhigo sanadkii 2018 oo dayntu ahayd $ 5.2 bilyan.

IMF waxay sheegtay Soomaaliya inay ka go’an tahay in ay sii waddo xoojinta hay’adaha dhaqaalaha, iyo horumarinta kobaca dhaqaalaha loo dhan yahay.

IMF waxay sheegtay taageerada joogtada ah ee saaxiibada caalamiga ah inay lama huraan u tahay dadaallada dayn cafinta Soomaaliya.

Dhinaca kale, Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Biixi Iimaan Cige ayaa soo dhaweeyay warbixinta IMF ee hannaanka dib-u-eegista 6-aad.

Sidoo kale, Wasiirka Maaliyadda ayaa ballan qaaday in dowladdu ay ka go’an tahay sii wadidda iyo joogteynta hannaan walba oo lagu horumarinayo dhaqaalaha Soomaaliya.

Muqdisho 23ka Siteembar 2023 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa war cusub kasoo saartay qorshaha bixitaanka ciidanka ATMIS ee haatan Nabad Ilaalinta u jooga gudaha Soomaaliya, waxayna dalbaday in dib loo dhigo qorshaha lagu dhimayo ciidankan.

Sida ku cad warqad uu la-taliyaha amniga qaranka ee madaxweynaha Soomaaliya u diray danjiraha Albania Ferit, oo hadda ah madaxweynaha Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, dowladda ayaa dalbatay in muddo kooban dib loogu dhigo qorshaha bixitaanka ATMIS.

Warqaddan oo ku taariikheysneyd 19-kii Septembar ayaa waxa ay dowladdu ku codsatay n 90 maalmood dib loo dhigo wajiga labaad ee ka bixitaanka ciidamada ATMIS oo qorshuhu ahaa in dalka looga saaro illaa 3,000 oo askari, marka la gaarao dhammaadka September.

“Waxay dowladda Soomaaliya codsaneynsaa in la hakiyo qorshihii bixitaanka ciidamada Midowga Afrika ee Nabad Ilaalinta u jooga Soomaaliya” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sababta ayaa waxa ay dowladdu ku sheegtay inay haatan dagaal xoogan kula jirto Al-Shabaab, kaas oo mararka qaar khasaare xoogan uu kasoo gaaro ciidanka Xoogga dalka.

Waxaa kale oo qoraalkan saldhig looga dhigay in xilligan xaaladda taagan aysan saamaxeyn in dalka ay ka wada baxaan ciidamada howlgalka ATMIS.

Dalabkan ayaa kusoo aaday, iayada oo todobaadkii hore ciidamada ATMIS ay wareejiyeen saldhiggii deegaanka Biyo-Cadde ee gobolka Shabeelaha Dhexe, kaas oo ku yaalla duleedka magaalada Jowhar oo xarun u ah dowlad goboleedka HirShabelle.

Sidoo kale, madaxweyne Xasan Sheekh oo arrintaan ka duulaya ayaa u dhoofay dalka Jabuuti, isaga oo halkaas u aaday inuu madaxweyne Geelle kala soo hadlo in ciidamadiisa ay sii joogaan aagga magaalada Dhuusamareeb oo uu hadda ka socda abaabulka dagaalka.

Djibouti 23ka Siteembar 2023 Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo 49 cisho ku sugnaa Dhuusamareeb ayaa galabta uga tegay safarkii ugu horeeyey oo wax faahfaahin ah aan laga bixinin.

Xog ay heshay Caasimada Online ayaa sheegeysa in Madaxweynuhu uu aaday dalka Jabuuti oo ka mid ah dalalka dagaalka Al-Shabaab ka taageera Soomaaliya.

Wararka qaar ayaa sheegaya in Madaxweyne Xasan Sheekh qodobada uu kala hadlayo Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle ay ka mid tahay baajinta ciidan ka tirsan Hiil-walaal ATMIS  oo la qordheynayo inay dalka ka baxaan.

Sida caadiga ah ciidamada ATMIS waxaa u bilaabatay inay qeyb qeyb dalka uga baxaan, waana lagu heshiiyey, balse waxaa soo baxaya baahiyo ay jawaheyso dowladda Soomaaliya.

Dowladda oo dagaal kula jirta Al-Shabaab ayaa hadana ku dadaaleysa oo laga doonayaa inay saldhigyada ay joogaan kala wareegto ciidamada ATMIS, hadba qeybtii baxaysa.

Hadda Madaxweyne Xasan Sheekh waxaa la sheegay in Jabuuti uu ka codsanayo in ciidamada ATMIS qeybta ay ku leeyihiin ay dalka sii joogaan, ilaa inta dowladda Soomaaliya ay isku filaasho ka gaareyso.

Ciidamada la qorsheynayo inay baxaan bilaha soo socda ee Jabuuti ka socda waxay fariisin ku keeyihiin garoonka diyaaradaha ee magaalada Dhuusamareeb oo hadda ah saldhigga ugu weyn ee howlgalka dalka looga xoreynayo Khawaarijta Al-Shabaab.

Dowladda Soomaaliya ayaa dooneysa in ciidamadaas ay sii joogaan dalka, ciidankaan oo gacanta ku haya garoonka diyaaradaha ee Dhuusamareeb ayaa ah kuwo si weyn looga jecelyahay deegaanka ay ka howlgalaan.

Muqdisho 23ka Siteembar 2023 Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre oo weli ku sugan dalka Mareykanka ayaa kulamo xasaasi ah ka wada magaalada New York oo uu uga qayb-galay shirka guud ee golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay.

Ra’iisul wasaaraha ayaa la kulmay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres, waxayna ka wada-hadleen xoojinta wadashaqeynta u dhaxeysa hey’adaha Qarmada Midoobay iyo Soomaaliya.

Xamza iyo Antonio Guterres ayaa sidoo kale isla soo hadal qaaday sidii la isaga kaashan lahaa wax ka qabashada arrimaha muhiimka ah sida amniga, nabadda, horumarinta, isbeddelka cimillada iyo hiigsiga yoolasha horumarka waara.

Sidoo kale, ra’iisul wasaaraha ayaa xoghayaha guud ee QM la wadaagay guulaha ay ciidamada Soomaaliya ka gaareen dagaalka adag ee lagula jiro kooxda Al-Shabaab.

Ra’iisul wasaare Xamza ayaa sidoo kale horay magaalada New York ee xarunta Qaramada Midoobay ugula kula kulmay Madaxweynaha dalka Mareykanka Joe Biden, oo ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka u dhaxeeya labada dal.

Waxaa kale oo ay ka wada arrisandee sidii dowladda Mareykanka ay u sii xoojin lahayd taageerada dagaalka lagu ciribtirayo Khawaariijta.

Sidoo kale Ra’iisul Wasaare Xamse ayaa Madaxweynaha Mareykanka kala hadlay sidii cunaqabateynta hubka ee saaran Soomaaliya looga qaadi lahaa.

Madaxda kale ee ay Xamza isku arkeen New York waxaa kamid ah Xoghayaha Arrimaha Dibedda ee Mareykanka Antony Blinken iyo Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka dalka Ethiopia, Demeke Mekonnen Hassen oo ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka iyo iskaashiga dalalkooda kala dhexeeya Soomaaliya.

WARARKA MAANTA 21ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxuuse Madaxweyne Xassan Shiikh weli u diidan yahay inuu si sax ah wax uga dhiso Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState? Maxuuse Madaxweyne Xassan Shiikh u diidan yahay inuu dhiso #Maqaamka #Muqdisho? Maxuu rabaa dalka #Soomaaliya in xaafad xaafad loo kala jaro? Maxay beesha caalamka ugu diiday inay wax dhaqaallo ah siiso xukuumadda Dhiqlaha/Kutaanta ee Raysal Wasaase Xamsa Cabdi Barre? Maxuu ku dhacay Raysal Wasaare Xamsa Cabdi Barre? Maxuuse qabtay Raysal Wasaare Xamsa Cabdi Barre? Yaa #New York ku soo dhaweeye Raysal Wasaare Xamsa Cabdi Barre? Ha wiqleyso!

Muqdisho 21ka Siteembar 2023\ Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame iyo mas’uuliyiin ka tirsan labada gole ee dowladda ayaa galabta gaaray furimaha ay ciidamadu difaaca uga jiraan ee deegaanka Bulacle ee gobolka Galguduud.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa ciidanka ku sugan deegaankaan oo bari ka xiga magaalada Dhuusamareeb wuxuu ku dhiirigeliyey halka ay Khawaarijta uga xoreynayaan dalka, isagoo ku dalbaday inay sii socdaan oo gaaraan deegaanada ay Galgaduud ka joogto kooxda Al-Shabaab.

Xildhibaano kale oo heer federaal ah oo maalmahaan ku sugnaa Dhuusamareeb ayaa kormeerkaan ku wehliyey xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur, waxayna ciidamada geesiyaasha ah ku amaaneen sida ay dhaxanta iyo qoraxda ugu joogaan difaaca dalka iyo dadkooda Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa maanta ka soo degay Dhuusamareeb, isagoo ka yimid Muqdisho, wuxuuna sheegay inuu mari doono dhamaan furimaha ciidamada ee gobolka Galgaduud.

Ciidamada uu maanta bariga Dhuusamareeb ugu tegay Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa u badnaa geesiyaasha deegaanka ee hubka u qaatay inay dhulkooda ka xoreystaan kooxda Al-Shabaab.

Cabdiraxmaan Cabdishakuur markii laga soo tago inuu yahay ergayga madaxweynaha dalka u qaabilsan gurmadka abaaraha, waa xildhibaan golaha shacabka ku metela dadka dega Dhuusamareeb iyo Guriceel, taas ayaa sabab u ah inuu ayaga ka bilaabo dhiirigelinta ciidamada dagaalka kula jira Khawaarijta Al-Shabaab.

Muqdisho 21ka Siteembar 2023\ Hay’adda Maareynta iyo Musiibooyinka Qaranka ee (SoDMA) ee dowladda federaalka ah ee Soomaaliya oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa qaaday tallaano culus, kadib go’aankii Midowga Yurub ee lagu joojiyay dhaqaalihii ay siin jireen hay’adda cunnada adduunka ee WFP, qeybteeda Somalia, sababo la xiriiria musuq.

Warsaxaafadeedkan ayaa waxaa sidoo kale qayb ka ah wasaaradaha gargaarka ee maamul goboleedyada dalka, ayada oo gabi ahaan mamnuucay in laga ganacsado gargaarka bini’aadannimo ee la keeno dalk, taas oo daba socoto go’aanka Ururka Midowga Yurub.

Sida lagu sheegay bayaankan ujeedadu waa mid looga hortagayo in la musuq-maasuqo gargaarka bini’aadannimo ee Soomaaliya.

Waxyaabaha la mamnuucay ee gargaar ahaanta loo bixiyo waxaa ka mid ah cunnada, daawooyinka iyo qalabka kale ee hooy ahaanta loo isticmaali karo.

“Hay’adaha u xilsaaran bixinta Gar-gaarka bini’aadanimo ee Dowladaa Soomalia heer Federaal iyo heer Dowlad Goboleed intuba waxa ay halkan ku cadaynayaan in gebi ahaanba ay mamnuuc tahay in lagasii ganacsado Gar-gaarka sare ku xusan haddii ay ahaa laheyd Cunto, Daawo, ama Qalabka kale ee Hooy ahaan loo isticmaali karo,” ayaa lagu yiri warka.

Sidoo kale, dowladda federaalka Soomaaliya waxa ay iska fogeysay inay ku lug leedahay gargaarka la sheegay in lalunsaday, kadibna sababay go’aanka kasoo baxay Yurub.

“Gar-gaarku wuxuu waxtar mug leh oo leeyahay badbaadinta nafta dadka nugul, sida Barakacayaasha, Caruurta nafaqa daradu heyso, iyo Hooyooyinka. In kasta oo Dawladda Soomalia ay hore u cadeysay ineysan qeyb ka aheyn Gar- gaarka la sheegay in lalunsaday, hadana Dawladu waxey mar walba ku boorineysaa dhammaan Bahda Gar-gaarka Beni’aadenimada ka shaqysa,” ayaa mar kale lagu yiri bayaanka Ururka Midowga Yurub.

Qoraalka ayaa intaasi sii raacinaya “Haddey Soomaali yihiin iyo haddii aysan aheynba in leexsiga Gar-gaarka Beni’aadanimadu uu yahay ficil an sinaba loogu dul qaada karin.”

Gabagabadii dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada oo qoraalkan soo wada saaray ayaa shaaca ka qaaday in cid kasta oo lagu helo falkan laga qaadi doono tallaabo adag.

Muqdisho 21ka Siteembar 2023\ Xildhibaan Daahir Amiin Jeesow oo haatan ku sugan furimaha dagaalka, gaar ahaan goboka Shabeelaha Hoose ayaa ka hadlay arrimo ku aadan howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee haatan ka socda inta badan gobollada dalka.

Jeesow ayaa ugu horreyn taageero u muujiyay madaxweynaha dowladda federaalka oo isugu hoggaaminayo dagaalkan oo jab xoogan lagu gaarsiiyay kooxda Al-Shabaab.

Sidoo kale waxa uu tilmaamay haddii aan la garab istaagin madaxweynaha, inta uusan dhammaanin muddo xileedkiisa ay suuragal tahay inuu dalka u gacan galo Al-Shabaab, sida uu hadalka u dhigay.

“Madaxweynaha waan u hambalyeynaa fikir fiican ayuu qabtay, haddii madaxweyne Xasan muddo xileedkiisa aanan Al-Shabaab laga saarin dalka, iyaga ayuu gacanta u galaa, waa wax aan aaminsanahay” ayuu yiri Jeesow, kadib wareysi uu siiyay Telefishinka Somali Cable.

Waxaa kale oo uu ku baaqay in la garab istaago madaxweynaha iyo ciidanka Xoogga dalka Soomaaliyeed ee haatan dagaalka adag kula jiro Al-Shabaab, si ayaga looga adkaado.

“Madaxweynaha hala garab istaago, ciidanka hala garab istaago, haloo hambalyeeyo, hala dhiirageliyo” ayuu mar kale yiri xildhibaanku.Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in xildhibaanada baarlamaanka oo fasax galay, looga baahan yahay inay ayaguna qaataan doorkooda, ayna tegaan jiida hore ee dagaalka.

“Farriinta aan diraayo waxaa waayay xildhibaanada Soomaaliyeed waa in furumaha la tegaa oo la dhiirageliyaa ciidanka geesiyaasha ah” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

WARARKA MAANTA 19ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta:  Maxuu Madaxweyne Xassan u hirgelin waayey in dalka lagu isticmaalo lacag Soomaali? Maxayse Midowga Yurub u diideen inay wax gargaar ah siiso #Soomaaliya? Yaase ugu musuqmaasuq badan xukuummadda fashilan ee Dhiqlaha/Kutaanta? Maxuuse Raysal Wasaare Xamsa ka soo doonay shirka qaramada midooway asagoo xitaa soo booqn Garoowe, Hargaysa iyo meelo farabadan oo kamid ah Soomaaliya? Maxaad ka ogtahay wasaaradda ugu musuqmaasuqa badan xukuummada fashilantay? Yaa dilaya ciidanka xoogga? Ha wiqleyso!

European union 19ka Siteembar 2023 Midowga Yurub ayaa si ku meel gaar ah u hakiyay dhaqaalihii uu siin jirtay hay’adda Cunnada Adduunka ee WFP ee Soomaaliya.

Tallaabadan ayaa timid kadib markii baaritaan ay sameysay Qaramada Midoobay lagu ogaaday xatooyo baahsan iyo ku takrifalka lagu sameeyay gargaarkeeda. Midowga Yurub ayaa doonayay in dhaqaalaha uu siiyo barnaamijka cuntada adduunka ee Qaramada Midoobay looga hortago macluusha Soomaaliya

Midowga Yurub ayaa in ka badan 7 milyan oo doollar ku siiyay WFP  sannadkii hore, qayb ka mid ah deeqahaas oo ah in ka badan $1 bilyan oo ay heshay, sida ay muujinayso xogta Qaramada Midoobay.

Balazs Ujvari, oo ah afhayeenka guddiga Yurub, ma xaqiijin mana beenin joojinta ku meel gaadhka ah laakiin wuxuu yiri: “Ilaa hadda, Midowga Yurub lama ogaysiin la-hawlgalayaasheeda Qaraamda Midoobay saamaynta dhaqaale ee mashaariicda uu maalgeliyo Midowga Yurub.

“Si kastaba ha ahaatee, waxaan sii wadi doonaa inaan la soconno xaaladda, waxaanan u hoggaansannahay habkayaga dulqaad-la’aanta ah ee ku wajahan musuqmaasuqa, ama dhaqan-xumada.” ayuu yiri Balazs Ujvari.

WFP kama aysan jawaabin go’aanka kasoo baxay Midowga Yurub.

Mid ka mid ah saraakiisha sare ee Midowga Yurub ayaa sheegay in go’aanka la qaatay kadib markii baaritaanka Qaramada Midoobay lagu ogaaday in mulkiilayaasha dhulka, maamulka deegaanka, xubno ka tirsan ciidamada ammaanka iyo shaqaalaha samafalka ay dhamaantood ku lug lahaayeen xatooyada gargaarka loogu talagalay dadka nugul.

Sarkaalkan oo magaciisa ka gaabsaday ayaa sheegay in gargaarka dib loo soo celin doono marka ay WFP buuxiso shuruudo dheeraad ah, sida in la kala shaandheeyo la-hawlgalayaasha ku sugan Soomaaliya.

Baaritaanka ay sameysay Qaramada Midoobay waxaa lagu sheegay in barakacayaasha (IDPs) lagu khasbay inay bixiyaan kala bar kaalmada lacagta caddaanka ee WFP ay ka helaan, iyadoo loogu hanjabayo in laga saarayo, la xirayo ama laga saarayo diiwaan-gelinta liisaska ka-faa’iideystayaasha.

Saddex bilood ka hor WFP iyo Hay’adda Maraykanka u qaabilsan Horumarinta Caalamiga ah (USAID) waxay hakiyeen cuntadii gargaar ee ay siin jireen dalka Itoobiya si ay uga jawaabaan deeqaha baahsan ee la leexsado.

New York 19ka Siteembar 2023 Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamza Cabdi Barre oo weli ku sugan magaalada New York ayaa halkaasi kula kulmay Xildhibaan Ilhaan Cumar.

Ilhaan oo kamid ah Aqalka Wakiilada dalka Mareykanka oo salaan ugu tegtay ra’iisul wasaaraha ayaa yeeshay wada-hadal gaar ah, sida uu baahiyay xafiiska ra’iisul wasaaraha.

Ra’iisul Wasaare Xamza iyo Xildhibaan Ilhaan ayaa ka wada-hadlay xaaladda guud ee Soomaaliya, gaar ahaan horumarka laga sameeyay dhinacyada amniga, siyaasadda, dhaqaalaha iyo arrimaha bulshada.

Waxay sidoo kale ay isla soo qaadeen sidii ay dowladda Mareykanka usii ballaarin lahayd taageerada ay siiso Soomaaliya, xilli uu dalka ku jiro dagaal ka dhan ah kooxaha argagixisada.

Dhinaca kale, ra’iisl wasaaraha oo ka qeyb-galay kalfadhiga 78-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay oo ka socda magaalada New York ee dalka Mareykanka, ayaa waxa uu kaga warrmay isbeddelada amni, dhaqaale iyo siyaasadeed ee dalka ku tillaabsanayo.

Mudane Xamza ayaa kulanka warbixin ka siiyey dadaallada lagu hiigsanayo yoolasha horumarka waara ee Soomaaliya ka socda iyo sida ay dowladda uga go’an tahay in dalka lagu soo dabbaalo amni, xasillooni iyo baraare loo aayo, tiiyoo ay jiraan caqabado ay ka mid yihiin saboolnimo, colaad iyo daruufo kale oo ka dhashay isbedelka cimilada oo ku gudban in sidii la rabay looga libkeeno yoolasha qaarkood.

Wuxuu sheegay in xukuumadda federaallka Soomaaliya ay qorshaha horumarinta qaranka (NDP9) ku jaangoysey yoolasha horumarka waara ee QM.

Sidoo kale wuxuu si gaar ah u xusay in laga soo billaabo 2017-kii lagu guuleystey in hoos loo dhigo heerka saboolnimada 15%, sidoo kalena la yareeyey umul-raacashada haweenka 43%, halka heerka wax akhristaka haweenka da’doodu u dhexeyso 15-24 sare loo qaaday 12.4%.

Ra’isul Wasaaraha ayaa mar uu ka hadlayey tallaabooyin u qorsheysan dowladda, si loo gaaro yoolasha horumarka waara, wuxuu daaha ka rogey qorsheyaal lagu kobcinayo karaanka dadweynaha, sida maalgashi lagu sameeyo tayada waxbarashada, baahinta fursadaha waxbarashada dalka, hoos u dhigista wax qoris iyo akhiris la’aanta iyo abuurista dugsiyo farsamada gacanta ah.

Wuxuu intaas ku daray in dowladdu mudnaan gaar ah siineyso taabba-gelinta hannaan lagu kobcinayo wax soo-saarka beeraha dalka, iyada oo la adeegsanayo farsamooyin casri ah oo wax ka taraya beeqaaminta biyaha iyo waraabka, si looga gaashaanto saameynta daran ee ka dhalata isbeddelka cimilada oo Soomaaliya u nugushahay.

Si taas loo suurto-geliyana, ra’iisul wasaaruhu wuxuu tibaaxay in Soomaaliya ay firfircoon qaadaneyso dadaallada caalamiga ah ee lagu hiigsanayo yoolasha horumarka waara.

Puntland 19ka Siteembar 2023 Mashruuca dhismaha garoonka kubadda cagta ee Boosaaso ayaa qarka u saaran fashil kadib markii kooxda madaxweyne Saciid Cabdullaahi Deni ay lacagtii loogu tala-galay u isticmaashay arrimo siyaasadeed.

Sida ay ogaatay Caasimada Online, dhaqaalaha ku baxaya dhismaha garoonka kubadda cagta ee Boosaaso ayaa waxaa horey ugu deeqay dowladda Imaaraadka Carabta, waxaana akoonka lagala baxay bishii Luulyo ee sanadkaan 2023.

Markaas ayaa waxaa lacagtan la geeyay magaalada Garoowe, kadibna waxay kooxda madaxweyne Saciid Deni u isticmaashay qorshihii wax ka beddelka Dastuurka Puntland, ayada oo loo qeybiyay Xildhibaanada Baarlamaanka maamulkaasi.

Sidoo kale waxaa soo baxeysa in qeyb kamid ah lacagtan wax laga siiyay mid kamid ah guddoomiyeyaasha ururrada siyaasadda Puntland ee sida gaarka ah xulufada la ah madaxweyne Saciid Deni.

Dhismaha garoonka kubadda cagta ee Boosaaso ayaa markii hore billowday kadib markii Imaaraadka ay ku deeqday lacagta ku baxaysa dhismaha, markaasi oo aheyd bilowgii sanadkan 2023-ka.

Madaxweynaha Puntland ayaa xilligaas waxa uu dhismaha garoonka uu si gaar ah ugu wakiishey agaasimaha ciidanka PMPF Cabdiraabi Cabdisamad Aw-Maxamed.

Muqdisho 19ka Siteembar 2023 Jeneraal Daahir Aadan Cilmi Indha Qarshe oo ka hadlay dagaalka kooxda Al-Shabaab ka dhanka ah ayaa waxa uu walaac ka muujiyay sida ay dowladda u wado howl-galka.

Taliyihii hore ee ciidanka xoogga dalka ayaa waxa uu sheegay in aan loo baahneyn in masuuliyiinta sar-sare ee ciidanka ay joogaan furinta, balse ay tahay in saraakiisha ciidanka loo daayo hagida iyo hoggaaminta ciidanka, si howl-gallada u noqdaan kuwa guuleysta.

Jeneraal Indha Qarshe ayaa waxa uu si gaar ah walaac uga muujiyay joogista wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac) ee furinta dagaalka, maadaama ay jiraan howlo ka muhiimsan oo aheyd in wasiirka uu dhaqaajiyo, sida uu hadalka u dhigay

“Wasiirka Gaashaandhiga loogama baahna furinta dagaalka howlo badan oo laga rabay ayaa baaqanaya, taasi sax maaha. Taliyaha xoogga dalka ayaan laga rabin xitaa furinta inuu tago, furinta rag baa u jooga taliye horin baa jooga, taliye guuto ayaa jooga,” ayuu yiri Jeneraal Indha Qarshe.

Sidoo kale waxa uu soo jeediyay si Al-Shabaab looga adkaado in howsha dagaalka looga dambeeyo saraakiisha deegaanka taqaana oo aysan taliyeyaasha kale raacin, taasi oo ku macneeyay in meesha ka saareyso inay lumeyso kala amar qaadashadiii.

“Kala amar qadaashadii ayaa meesha ka baxeyso, isku xirnaantii ciidanka ayaa lumeysa, qof walba shaqadiisa haloo daayo oo yaan lagu fara gelin,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay Jeneraalka.

Hadalka Jeneraalka ayaa imanaya saacado un kadib markii uu shalay madaxweyne Xasan Sheekh wax ka bedel ku sameeyay hoggaanka ciidanka, isagoo taliyayaal cusub u magacaabay xilalka taliye xigeenka ciidanka xoogga dalka iyo taliyaha ciidanka lugta, iyada oo saraakiishii hore la ceyriyay lagu eedeeyay xil gudasho la’aan.

Sidoo kale waxay kusoo aadeysa xilli furimaha hore ee dagaalka laga soo warinayo in mararka qaar ay masuuliyiinta ciidanka bixiyaan amaro is-khilaafsan, kuwaas oo mararka qaar ciidanka dhexda ka galsha halis laga baaqsan karayay.

WARARKA MAANTA 17ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa xukumma $Soomaaliya? Maxayse Dowladda Xassan dalka u keeni weysaysay lacag Soomaali? Yaa ID Kaar ah loo samaynaa? Ma waxaa kaar ID samaynaya Madaxweyne Xassan oo xitaa soo boqon karin Hargaysa, #Soomaaliya? Mise waxaa kaar ID samayn kara Raysl; Wasaare Xamsa oo ssn soo booqan karin Garoowe Puntlanad? Yaa been u sheegaysaa Madaxweyne Xassan? Meeqo hanti dadweyne ayaad xaraashtay adiga iyo qoyskaaga? Yaa mashruuc lacaq lagu cunno daadihiya oo aan xassan ka ahayn? Ha wiqleyso!

Somaliland 17ka Siteembar 2023 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dab xoogan oo xalay halakeeyay suuqa Wajaale oo ku taalla xuduudda Somaliland la wadaagto Itoobiya.

Dabka oo ah mid xoogan ayaa baabi’iyay mehrado oo aad u ballaaran, waxana hadda socota qiimeynta hantida ku basbeeshay suuqa.

Wararka ayaa sheegaya in dabka uu billowday fiidkii hore ee xalay, uuna soo gaaray illaa saaka, taas oo muujineyso baaxadda weyn ee uu lahaa dabkaasi.

Sidoo kale ciidanka dab damiska Somaliland oo gurmad sameeyay ayaa ugu dambeyn ku guulaystay in damiyo dabkaasi oo gaystaan khasaare hantiyeed oo xoogleh.

Wasiirka warfaafinta Somaliland,  Saleebaan Yuusuf Cali (Koore) oo shir jaraa’id ku qabtay ayaa ka warbixiyay xaaladda, wuxuuna sheegay in dabka aanu gaysan khasaare nafeed, balse uu dhaliyay burbur xoogan oo soo gaaray suuqa wayn ee magaalada Wajaale.

“Sideedii fiidnimo ayuu dab ka qarxay suuqa wayn ee Wajaale sida ay isoo sheegeen mas’uuliyiin xog ogaal ah illaa iyo hadda wax naf ah oo meeshaa ku baxday lama sheegin, laakiin suuqa waxaa soo gaaray khasaare aad u ballaaran” ayuu yiri Saleemaan koore.

Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Somaliland ay ku dadaashay daminta dabkaasi, isla-markaana si fiican loogu gurmaday ganacsatada ku dhaqan Wajaale.

“Dhammaan wax alle wixii awood ah oo lahayay oo dab damis ah waa la’isugu tegay, waxaana lagu guulaystay in la xakameeyo” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay in xukuumaddu weli wado baaris ku aadan khasaaraha ka dhashay dabkaasi, isla-markaana dib ka faah-faahin doonaan.

Horan sidaan oo kale waxaa u gubya suuqa Waaheen ee magaalada Hargeysa, kaas oo illaa iyo hadda aan laga soo kabab, wuxuuna saameyn ku yeeshay guud ahaan Somaliland.

Galmudug 17ka Siteembar 2023 Wararka naga soo gaaraya gobola Mudug ayaa sheegaya in ciidamada dowladda oo kaashanaya dadka deegaanka ay saaka gudaha u galeen magaalada Baacadweyn ee gobolkaasi, kadib markii ay ka baxeen Al-Shabaab.

Ciidamada huwanta ayaa si nabadoon kula wareegay magaaladan, waxayna hadda ka wadaan howlgallo lagu sugayo amniga iyo kuwa miino baaris ah.

Qaar kamid dadka deegaanka ayaa innoo sheegay in wax dagaal ah uusan ka dhicin magaalada, isla-markaana ay carareen xubnaha Al-Shabaab ee joogay halkaasi.

Sidoo kale ciidamada ayaa isku fidiyay deegaanka Qaycad iyo dhammaanka dhulka u dhexeeya Qodod iyo magaalada Camaara oo dhacda koonfurta gobolka Mudug.

Dowladda Soomaaliya iyo Galmudug oo siyaabo kala duwan uga hadalay qabashada deegaanada ayaa hambalyo iyo boggaadin u diray ciidamada wada howlgalladaasi.

“Ciidanka Xoogga dalka, Daraawiishta Galmudug iyo geesiyaasha difaaca shacabka ayaa si buuxda ula wareegay magaalooyinka Bacaadweyn, Qaycad iyo dhammaan dhulka u dhaxeeya Qodqod iyo Camaara” ayaa lagu yiri qoraal ay baahisay warbaahinta dowladda.

Dhanka kale, waxaa howlgalladan barbar socda duqeymo diyaaradeed oo ay fulinayaan saaxibada caalamiga ah, kuwaas oo iyana khasaare lagu gaarsiiyay kooxda Al-Shabaab

Xaaladda ayaa weli ah mid aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeedo laga dareemayaa qaybo badan oo kamid ah gobollada dhexe.

Koonfur Galbeed 17ka Siteembar 2023 Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya dagaal qaraar oo saaka ka dhacay deegaanka Booco oo ka tirsan gobolka Bakool ee koonfurta Soomaaliya.

Dagaalka oo ah mid xoogan ayaa waxaa lagu soo warramayaa inuu u dhexeeyo Al-Shabaab iyo ciidamada Itoobiya ee ku sugan halkaasi, waxayna xaaladdu tahay mid cakiran.

Deegaanka lagu dagaalamayo oo lagu magacaabo Booco ayaa u dhow degmda Rabdhuure ee gobolka Baay, halkaas oo dhaq-dhaqaaq xoogan laga dareemayo.

Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in dagaalka uu yimid, kadib markii ay  Al-Shabaab waddada u gashay kolonyo ka tirsan ciidamada Itoobiya oo kolonyo ah oo ku socday degmada Waajid, sidaasna uu ku qarxay dagaal u dhexeeyo labada dhinac.

Ciidanka Itoobiya ee la wareeraray ayaa lagu soo warramayaa inay ka soo gudbeen xuduudda, isla-markaana inta aysan gaarin saldhigooda waddada loo galay.

Ma cadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay dagaalka oo weli ka socda  duleedka degmada Rabdhuure, waxaase la soo weriyay in hub culus laga maqlayo aaggaasi.

Sidoo kale qaar kamid ah dadka deegaanka ayaa laga soo xigtay in tan iyo salaaddii subax ay maqlayeen hubka labada dhinac ay isku ridayaan.

Bakool ayaa kamid ah meelaha ay ku xoogan tahay kooxda Al-Shabaab, waxaana sidoo kale kus ugan ciidamada dowladda iyo kuwa Itoobiya ee qaybta ka ah howlgalka ATMIS.

Muqdisho 17ka Siteembar 2023 Beelaha Mudullood iyo Jareer-weyne ayaa magaalada Muqdisho ku yeeshay fadhi gaar ah oo looga hadlay weerarkii lagu qaaday guriga Jeneraal Sheegow oo u xiran dowladda Soomaaliya.

Waxgaradka labada beelood ayaa warbaahinta la hadlay markii uu soo dhamaaday kulankaas, waxayna shaaciyeen inay isku raaceen in aan la qabyaaladeyn xariga iyo weerarkii ka dhacay guriga Jeneraal Sheegow.

Ugaas Maxamuud Cali Ugaas oo u hadlay beelaha Mudullood ayaa sheegay inay isku afgarteen Waxgaradkii ka socday beelaha Jareer-weyne in arrintaasi ay u dhaxeyso sarkaal iyo dowladiisa oo qabiil aysan raad ku laheyn.

“Muddulood iyo Jareer-weyne oo kulan ka yeeshay dhacdadii guriga General Sheegow ayaa isku raacay in arrinta dhacday aysan qabiil ahayn, oo ay ahayd arin dhax martay sarkaal iyo dowladdiisa” ayuu yiri Ugaas Maxamuud Cali Ugaas.

Ugaaska ayaa sheegay in gurigaas uu ka dhacay dagaal sababay inay dhintaan askar ka tirsaneed dowladda iyo ciidan ku heyb ahaa Jeneraal Sheegow, isla markaana artintaas siyaabo kala duwan looga hadlay.

“Markii aan wadahadalnay waxgaradka Jareer-weyne waxaan is tusaaleynay in arrintaasi ay ku dhacday si nasiib darro ah, waxaana isla garanay in loo daayo hey’adaha garsoorka,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Ugaas Maxamuud.

Sidoo kale Ugaaska ayaa sheegay in kulamadii labada beelood looga hadlay mooshinka la geeyey baarlamaanka, “Mooshinkaas waxaan isla garanay in loo daayo go’aanka baarlamaanka oo wax saameyn ah uusan ku yeelan labada beelood,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Ugaas Maxamuud.

Ugu dambeyntii Ugaaska ayaa sheegay in gogoshaan oo la dhigay guriga Sheekh Shariif ay labada beelood ku xaqiijinayeen in meesha laga saaro warar laga faafiyey labada beelood oo dhacdadaas ku saabsan.

Jeneraal Sheegow ayaa weli u xiran dowladda, welina lama soo taagin wax maxkamad ah, maalmihii lasoo dhaafay xildhibaano ka tirsan golaha shacabka oo u doodaya ayaa keenay mooshin, inkastoo weli baarlamaanku uusan qaadin wax tallaabo ah.

Muqdisho 17ka Siteembar 2023 Qoyska Gaashaanle Mukhtaar Xasan Tifow oo ku magacdheer ‘Shaah-macabe’ ayaa codsi iyo farriin u diray madaxweynaha Soomaaliya oo weli ku sugan magaalada Dhuusomareeb oo laga hoggaamiyo howlgalka ka dhanka Al-Shabaab ee ka socda deegaanada Galmudug.

Gaashaanle Shaah-macabe oo ahaa taliyaha Guutada 25 aad ee Cumar Bin Khataab ayaa ‘nolol iyo geeri ba’ lagu la’ yahay wixii ka dambeeyay weerarkii Al-Shabaab ee deegaanka Cowsweyne oo ku dhow Ceel-dheer, gobolka Galgaduud ee saddex toddobaad kahor dhacay.

“Ninkii waa la raadshay iyo lama raadin midna lama dhihin,” ayuu yiri Cadoow Deeq oo ay isku hooyo yihiin Taliye Shaah ma cabe. “wax hadda ninkii waa dhintay ama waa noolyahayna kama hayno,”

Dhanka kale wuxuu sheegay Cadoow in warar kala duwan ay ka maqleen xogta walaalkiis, taas oo ay ilaa iyo hadda ku jahwareersan yihiin.

“Anaga ninka duqaynuu ku dhintay maraa nala yiri, mar waxaa nala yiri waa nool yahay meeshuu ku jiraa. Warka meelaan u qaadnaan waynay, waana dareemi kartaa meesha cadow ayaa haysta,” ayuu hadakiisa raaciyay Cadoow.

Walaalka taliye Shaah-macabe ayaa sida uu noo sheegay labadii todobaad ee la soo dhaafay wuxuu ku sugnaa magaalada Muqdisho, si uu u baadi goobo halka uu ku dambeeyo walaalkiis, balse ilaa iyo hadda wax natiijo ah ma uu san helin.

Shan maalin kadib markii dagaal lagu wayay Shaah-macabe ayaa qoraal lasoo dhigay bar Facebook oo uu ku qoran yahay magaca Korneel Mukhtaar Xasan Tifow oo ku magacdheer (Shaah-macabe).

Puntland 17ka Siteembar 2023 Madaxweynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni ayaa ku dhow inuu helo muddo kordhin ay u sameeyaan xildhibaanada golaha wakiilada, kahor doorahsooyinka la qorhseeyey bishan Janaayo ee 2024.

Warar lagu kalsoon yahay ayaa sheegaya in ay sii kordhayaan tirada xildhibaannada Puntland ee u ololaynaya in mudda kordhinta loo sameeyo hay’adaha dowladda, gaar ahaanna madaxweynaha.

Xildhibaannada ka tirsan xisbiga Kaah ee xukuumadda Saciid Deni ayaa sida la xaqiijinayo muddooyinkii danbe barlamaanka ka dhex waday ololaha mudda kordhinta dowladda.

Sidoo kale, mudanayaasha ku biiraya ololahan ayaa marba marka ka danbaysa sii kordhaya kadib markii sida la sheegay loo sameeyay ballan-qaadyo kala duwan, oo codkooda lagu kasbanayo.

Wararka ayaa intaas ku daraya in dhawaan la diyaarin doono mooshin lagu ansixinayo mudda kordhin laba sano ah oo dowladda loo sameeyo, taasi oo xaqiijin doonta in la baajiyo doorashada madaxweyne ee Janaayo 2024.

Madaxweynaha Puntland Saciid Deni ayaa la rumaysan yahay in uu gadaal ka taagan yahay arrintan inkastoo uu horaantii August sheegay in doorashada lagu qabanayo wakhtigeeda.

“Doorashada waxaan ku qaban xilligeeda oo ah 8-ka Janaayo 2024, waxaan haysanaa 5 bilood oo aan wax ku qaban karno,” ayuu yiri madaxweyne Deni oo khudbad jeediyey xilligaas.

“Golaha xukuumadda iyo anigaba waxaan dadka Puntland u sheegaynaa in aan rajeyneyno ama diyaar u tahay in doorashada xiligeedi ku qabato, niyad kororsi ah naguma jiro, waan ognahay dhibta uu lee yahay, madaxweynuhu ma hadlo ayaa la yiri maanta ayaan idinla hadley, waxaan rabaa in 8 Janaayo la galo doorasho xisbiyo,” ayuu yiri . 

Tallaabadan ayaa dhalin karta in mar kale ay dib usoo laba kacleyso xiisadda siyaasadeed ee Puntland ee ka dhalatay muranka doorashooyinka, taasi oo horey u sababtay dagaallo ka dhacay caasimadda Garoowe.

WARARKA MAANTA 16ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka adduunka ugu musuqmaasuqa badan? Maxay #Soomaaliya u noqotay dalka kaliya ee aan xitaa isticmaalin lacag Soomaali? Yaa diid kara inuu Madaxweyne Xassan Shiikh Maxamuud ku fashilmay hoggaanka dalka oo weliba uu qoyskiisa u sahlay inay boobaan hantida dadweynaha?  Yaa maanta diidi kara inuu Madaxweyne Xassan Shiikh diiday in la maxkamaddeeyo dadkii dilay Kornayl Ikraam Taxaliil? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar sare sida wasiir iyo talliyayaal amni?  Ha wiqleyso!

Maraykanka  16ka Siteembar 2023 Warar kala duwan ayaa kasoo baxaya khasaaraha ka dhashay duqeyn xoogan oo saaka aroortii hore diyaarado dagaal ay ka gaysteen qaybo kamid ah gobolka Galgaduud ee bartamaha Soomaaliya halkaas oo ay ka socdaan dagaallo.

Duqeynta ayaa waxaa si gaar ah loola beegsaday deegaanka Ceel-lahelay iyo agagaarkiisa oo ay shalay ku dagaalameen ciidamada dowladda iyo xubnaha Al-Shabaab.

Wararka ayaa sheegaya in duqeynta lagu garaacay goobo ay ku sugnaayeen maleeshiyada Al-Shabaab, balse ma cadda inta uu la’egyahay khasaaraha soo gaaray.

Mareykanka ayaa loo badinayaa inuu fuliyay howlgalkan, maadaama diyaaradihiisa ay dhanka hawada ka taageerayaan ciidamada huwanta ee la dagaalamaya Al-Shabaab.

Illaa iyo hadda ma jiro wax hadal ah kasoo baxay Galmudug iyo dowladda dhexe oo ku aadan weerarkaas dhanka cirka ah ee lagu qaaday kooxda Al-Shabaab.

Duqeyntan lagu garaacay Ceel-la helay ayaa daba socoto dagaal culus oo shalay ciidamada dowladda Soomaaliya iyo Al-Shabaab ku dhex-maray deegaankan, kaas oo la’isku riiqmay, isla-markaana gaystay khasaare lixaad leh oo soo kala gaaray labada dhinac.

Xaaladda ayaa weli ah mid aad u kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo iska soo horjeedo laga dareemayaa qaybo badan oo kamid ah gobollada dhexe.

Sidoo kale waxaa shalay weerar is-miidaamin ah oo lagu beegsaday madaxweyne Qoor Qoor iyo mas’uuliyiin kale uu ka dhacay deegaanka Laas-Gacamey ee gobolka Mudug.

Dagaalkii ugu cuslaa ayaa Shabaab hadda kaga furan Galmudug, ugu yaraan seddax jiho oo kala ah Ceel-lahelay, Xinlebi iyo Laas-gacamey ayey kala joogaan ciidamada dowladda, deegaanadaan iyo kuwo kaleba waxaa kooxda laga xoreeyey toddobaadkaan dhamaaday.

KhaatumoState 16ka Siteembar 2023  Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamza Cabdi Barre ayaa sheegay in Soomaaliya ay ku socoto jidkii horumarka iyo dib u soo kabashada.

“Ummadda Soomaaliyeed haatan waxay go’aansadeen in ay iska dulqaadaan culeyska argagixisada Khawaarijta ah ee diidan nabadda iyo horumarka,” ayuu yiri ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa hadalkan ka sheegay mar uu xalay ka hadlayay munaasabad lagu soo bandhiggayey Filim ka hadlayey marxaladihii kala duwanaa ee ay soo martay geeddi socodka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Mudane Xamza ayaa intaas ku daray in xilli dhow ay Soomaaliya noqon doonto meel ka caaggan argagixiso, wuxuuna bulshada Soomaaliyeed ugu baaqay in loo midoobo cudurrada daashaday dalkeenna ee ay ka mid yihiin argagixisada, qabyaaladda iyo musuq-maasuqa.

Sidoo kale wuxuu uga mahad-celiyey dowladda iyo shacabka Jamhuuriyadda Jabuuti kaalintoodii lama ilaawaanka ahayd ee ay ka qaateen dhismaha dowlad Soomaaliyeed oo mar kale taabba-qaadda.

Ra’iisul Wasaaraha waxa uu tilmaamay in Jabuuti ay tahay sokeeye maal iyo maskax galiyey sidii ay Soomaaliya dib ugu soo kaban lahayd, kaddib burburkii Qaranka gaaray.

“Dowladnimada casriga ah ee uu maanta leeyahay dalkeennu waxay abaalkeeda leeyihiin dadka reer Jabuuti,” ayuu hadalkiisa sii raaciyay ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre.

KhaatumoState 16ka Siteembar 2023  Fal-celin kala duwan ayaa ka dhalatay wafdi culus oo dowladda federaalka Soomaaliya ay Khamiistii u dirtay magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool.

Wafdigan oo isugu jiro wasiiro, xildhibaano iyo mas’uuliyiin heer federaal ah iyo kuwa kale oo ka socda dhanka Puntland, ayaa noqonaya wafdigii ugu ballaarnaa oo tega gudaha magaalada Laascaanood

Wafdigan ayaa waxaa hoggaaminaya Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta, Jaamac Xasan Khaliif iyo guddoomiye ku-xigeenka labaad ee Golaha Aqalka, Mudane Cabdullaahi Xirsi Timacadde, waxaana sidoo kale qayb ka ah, xildhibaano ay kamid yihiin Bashiir Ameeriko iyo wasiir hore Xamza Saciid Xamza. 

Muqdisho 16ka Siteembar 2023  Wasiirka amniga gudaha dowlad goboleedka Galmudug, Axmed Cabdi Aadan (Madoobe) oo wareysi siiyay laanta afka Soomaaliga ah ee VOA ayaa ka hadlay xaaladda madaxweynaha maamulkaas, Axmed Cabdi Kaariye (Qoor Qoor) oo isaga iyo mas’uuliyiin kale shalay qarax lagula beegsaday deegaanka Laas-Gacamey ee gobolka Galgaduud, kadib weerar ay kusoo qaadeen maleeshiyda Al-Shabaab.

Wasiirka ayaa xaqiijiyay in xaaladda madaxweynahaee wanaagsan tahay, isla-markaana uu fashilmay isku daygii dilka ee ay la damacsanaayeen xoogaga Al-Shabaab

“Madaxweynaha wuu fiican yahay Alxamdulilaah, waxaana fashilinatay dhagartii Khawaarijta, Ilaahayna wuu ka nabad-geliyay shacabkii, ciidamadii meesha joogay iyo dhammaan mas’uuliyiinta, marka waa fiican yahay madaxweynuhu” ayuu yiri wasiirku. 

Wasiirka amniga Galmudug ayaa sheegay in madaxweynaha iyo raggii kale ee dhaawacmay loo soo qaaday Muqdisho, isla-markaana ay waxyeelo aan badneyn ay kasoo gaartay dhismaha guriga kusoo dumay oo qaraxu halakeeyay.

“Xamar wuu gaaray laakiin wax dhib ah oo maanta la dhihi karo culays iyo dhib wayn oo gaaray ma aysan jirin, marka xaaladda waa sidaa” ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in arrintan aysan saameyn ku yeelan doonin howlgallada socda iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, haddana uusan jirin dhib weyn.

“Meel hadii uu dhib ka dhaco qarax waa taqaanaa guryo dumay iyo jiingad qof meel ka xagatay waxaas uubnaa dadka kasoo gaar gaaray” ayuu mar kale yiri wasiir Axmed.

Waxaa kale oo uu yiri “Meesha aan joognay furin-bey ahayd oo ah ciidanka difaaiicsa hore ah furinta marka loogana looma tegin in la’iska dalxiisee waxaa loo tegay xabad iyo dagaal inuu dhaco”.

Nnaitobi 16ka Siteembar 2023 Guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka, Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan oo ku sugan magaalada Nairobi ee caasimada dalka Kenya ayaa si faah-faahsan uga hadlay arrimo ku aadan wixii dhex-maray Farmaajo iyo mucaaradka.

Mursal oo wareysi gaar ah siiyay Telefishinka Universal ayaa bixiyay xog ku aadan arrinta dhex-martay madaxweynihii hore ee dalka iyo mucaaradka, kahor doorashadii dhacday.

Guddoomiyihii hore ee baarlamaanka, isla-markaana haatan ah xildhibaan ayaa si weyn u dhaleeceeyay xubnaha mucaaradka, isaga oo ku eedeeyay inay burburin rabeen dalka. “Mucaaradka markaas howsha watay iyaga laftooda kaliya waxay arkaayeen Farmaajo oo kursiga ku fadhiya ee waxa kale ma arkeyn, laakiin sida ay rabaan haddii aan u dhaqmi lahayn waddanka waa burburi lahaa cid kastana waa ogtahay” ayuu yiri Maxamed Mursal.

Sidoo kale wuxuu difaacay Farmaajo oo ay saaxibo yihiin, wuxuuna tilmaamay in isagu aanu kasoo horjeedin qabashada doorahada, basle dhibta ay ka socotay ragga kale.

“Mid kale aan ku xaqiijinaa Farmaajo m hortaagneyn doorashada ee waxaa hortaagnaa mucaaradka taas in maskaxda la geliyo waayay, marka dambana mucaaradka waxa ay rabeen inay fowdo ku dhamaanto kadib hay’adihii dowladda ay dumaan, yacni wayna ka shaqeeyeen arrintaas dhinacaas in loo fahmo waa muhiim” ayuu sii raaciyay.

Xildhibaanka oo hadalkiisa sii wata ayaa ku dooday in baarlamaanka uu hoggaaminayay uu qaatay go’aan ka duwan midka mucaaradka, sidaasna lagu badbaadiyay dalka.

“Annaga waxaan bad-baadineynay in hay’adaha dowladda aanay dumin baarlamaanka, baarlamaankii ayaa beddalay, madaxweynaha, madaxweynihii ayaa beddalay, ra’iisul wasaaraha, ra’iisul wasaarihii ayaa beddalay dhinacii la rabay in naloo wado waan ka diidnay” ayuu mar kale ku yiri wareysiga guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka.

Dhanka kale, mar wax laga weydiiyay inuu ku biirayo xisbiga Farmaajo ee Nabad iyo Nolol ayaa waxa ku jawaabay “Xisbi siyaasadeed oo la ictiraafsan yahay oo la yiraahdo axsaab siyaasadeed ayaa loo wareegay ninba waa qorshihiisa ama saaxibadey xisbiga ay dhisaan ayaa ku biirayaa ama xisbiga ay markaas ila noqoto ayaa ku biiri doonaa,”.

WARARKA MAANTA 15ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxuu Madaxweyne Xasshiikh Iyo Raysal Wasaare Xamsa Cabdi Barre u diidan yihiin inay dhisaan maqaamka #Muqdisho Iyo Ismaamulka Gobalka Banaadir?  Maxay Dowladda #Soomaaliya u diidan tahay inay si buuxda u aqoonsato Dowlad Gobaleedka #KhaatumoState oo ka xotaystay dhulkooda Soomali=diidka qabyaalada dishjay? Ma Madaxweyne Xassan Shiikh ayaa diidan inuu #KhaatumoState aqoonsado mise Raysal Wasaare Xamsa? Yaa shacabka Soomaaliyeed maanta runta ka qarin kara?  Yaa la shaqaysta argagixisada AL-Shabaab? 

Ha wiqleyso!

KhaatumoState 15ka Siteembar 2023 Hoggaamiyaha maamulka SSC- Khaatumo, Cabdiqaadir Axmed Aw- Cali Fidhiye ayaa Dowladda federaalka Soomaaliya ugu baaqay in degaankiisu uu helo xaquuqdiisa Soomaalinimo.

Hoggaamiye Firdhiye ayaa sheegay dagaalkii Laascaanood ka dhacay inuu salka ku hayay labo aragtiyood oo kala ah, aragti midnimo doon ah  iyo aragti gooni goosad ah.

Hoggaamiyuhu wuxuu sheegay dadkiisu iyo degaankiisuba inay muddo dheer halgan ugu jireen in aan dalka lakala goyn, wuxuu sheegay dadka Soomaaliyeed in looga baahan yahay inay difaacaan oo ay la wareegaan ilaalinta midnimada dalka.

“Annaga qibladdayada siyaasiga ah waa Muqdisho. Waa caasimadda qaranka Soomaaliyeed. Waxaan ugu baaqayaa madaxda Dowladda federalka in dadkan aysan ka qaadin xuquuqdii muwaadin oo ay ku lahaayeen qaranka Soomaaliyeed. Mid ma dhici doonto in masiirka dadkan loo sadqeeyo dadka ku dhaqanka Waqooyi iyo Hargeysa,” ayuu yiri Hoggaamiye Firdhiye

Hoggaamiye Firdhiye wuxuu sheegay Muuse Biixi iyo maamulkiisa inay duullaan kusoo yihiin Laascaanood.

Wuxuu diray baaqiisii ugu dambeeyay, isagoo sheegay in ay jawaab adag ka bixin doonaan duullaanka kaste oo kaga yimaada Somaliland.

“Caawa waxaan jeedinayaa baaqii ugu dambeeyay ee aan ujeedinayno dadka aan deriska nahay, oo aanu leenahay, nabad galyaa idiin haynaa, duullaan idinkuma ahin, dhulkayagaa joognaayee kiina ha idin ku filnaado,” ayuu yiri hoggaamiyaha SSC.

Hadalkaan ayuu hoggaamiyaha SSC- Khaatuma ka sheegay kulan uu xalay magaalada Laascaanood kula qaatay xildhibaano ka socday labada aqal ee baarlamaanka, kuwaas oo shalay safar ku tagay magaalada Laascaanood.

Jubbaland  15ka Siteembar 2023 Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa dalab muhiim ah oo la xiriira dagaalka Al-Shabaab u diray beesha caalamka.

Aadan Madoobe oo maanta ka qeyb-galay munaasabad lagu xusayay sanad-guurada 74-aad ee Maalinta Qaranka Shiinaha ayaa waxa uu caalamka ka dalbaday in dowladda Soomaaliya lagu garabsiiyo dagaalka Al-Shabaab, si loo gaaro hadafka laga leeyahay gulufka socda.

“Dalka Soomaaliya sida ogtihiin waxaa ka socda dagaalka argagixisada, dalka madaxweynihiisi Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu fadhiya furinta dagaalka sidii taliye ciidan, waxa socda waa dagaal argagixiso,” ayuu yiri Guddoomiye Aadan Madoobe. “Dowladaha waaweyn ee caalamka waxay Soomaaliya uga baahanahay in gacan weyn laga geysto arrintaas, oo ay xoojiyaan taageerada ay dalkeena siiyaan si aan dalkeena uga ciribtirno Khawaariijta.”

Sidoo kale waxa uu sheegay in Soomaaliya maanta aysan waxba uga muhiimsaneyn dib usoo celinta amnigeeda iyo cirib-tirka kooxaha argagixisada, “Qaranka hadduu mar dumo dhisitaankiisa wuxuu qaadanayaa muddo aad u dheer.”

“Runtii dadaal badan ayaa nalala sameeyay laakiin weli dhameystir ayay u baahan tahay, dowladaha waaweyn waxaa ka rajeynaynaa inay sii xoojiso taageerada dagaalka Khawaarijta, oo ay kamid tahay dowladda aan maanta xafladeeda joogno iyo kuwa kale ee jooga.”

Dagaalka kooxda Al-Shabaab ka dhanka ah ayaa si dardar leh uga socda gobollada dalka, ayada oo saaxiibada caalamka ay inta badan Soomaaliya ku taageeraan howl-gallada dhaka cirka, kuwaasi oo lagu beegsado dagaal-yahaanada kooxda.

Si kastaba, wejiga labaad ee dagaalka Al-Shabaab ayaa dhawaan bilaaban doona, kadib marka uu soo idlaado gulufka uu madaxweyne Xasan Sheekh xarunta uga dhigtay Dhuusamareeb, kaasi oo dhameystir u ah wejiga koowaad ee dagaalka, si loo guda-galo wejiga xiga oo ay qeyb ka noqonayaan ciidamo ka socda dalalka deriska.

Muqdisho 15ka Siteembar 2023 Ciidamada ammaanka ee dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, gaar ahaan kuwa Xasilinta caasimada iyo Booliska ayaa maalmihii lasoo dhaafay laba jibaaray dhaq-dhaqaaqyada ay ka wadaan Muqdisho iyo nawaaxigeeda.

Ciidanka ayaa habeen iyo maalin sameeya howlgallo iyo roondooyin joogta ah, si ay uga hortegaan weerarada Al-Shabaab iyo falalka amni darrada ee ka dhaca gobolka Banaadir.

Booliska Soomaaliya oo war kasoo saaray howlgalladaas ayaa shaaca ka qaaday in ujeedka uu yahay xasilinta amniga magaalada caasimada ah ee Muqdisho.

“Waxaa si joogto ah Ciidanka Amaanka ka wadaan Howlgalo lagu xaqiijinayo Amniga iyo Xasilooda Dadweynaha ku dhaqan Caasimada iyo Nawaaxigeeda” ayaa lagu yiri qoraalka.

Sidoo kale taliska Booliska ee gobolka Banaadir ayaa sheegay inay soo bandhigi doonaan guulaha laga gaaray howlgalladan oo lagu fashiliyay weeraro, dadna lagu soo qabtay.

“Guulaha laga gaaray howlgaladaan ayaan Ummadda la wadaagi doonaa, waxaan u mahadcelinaynaa Maamulka iyo Shacabka qeybta Ka ah sugida amniga” ayuu Boolisku yiri.

Waxaa kale oo qoraalka lagu yiri “Muwaadin hadii aad aragto wax lid ku ah amniga, la xariir xarunta Ciidan Booliis ee kuugu dhaw ama numberka 991 ee Gurmad”.

Howlgalladan ayaa inta ay socdeen waxaa lagu fashliyay weeraro qaraxyo oo ay ugu dambeeyay gawaaridii qaraxyada ee lagu fashiliyay degmada Dayniile ee gobolka Banaadir.

Galmudug  15ka Siteembar 2023 Faah-Faahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya gaari lagu soo raray waxyaabaha qarxa oo saakay Al-Shabaab ku weerareen ciidamada dowladda iyo masuuliyiin ku sugan deegaanka Laas-Gacamey ee gobolka Mudug.

Qaraxa oo ahaa mid xooggan ayaa si weyn looga maqlay tuullada Laas-Gacamey oo u dhaxaysa deegaaada Wisil iyo Bacaadweyne ee gobolka Mudug, ayada oo lagu bartilmaameedsaday goob ay ku sugnaayeen madaxweynaha Galmudug, saraakiil ka tirsan qaybaha ciidamada, iyo xildhibano ka tirsan baarlamanka Soomaaliya.

Weerarka ayaa waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac, sida ay VOA u sheegeen ilo-wareed lagu kalsoon yahay.

Taliyaha ciidanka Darawiishta Galmudug Jeneral Maxamed Nuur Cali Gadaar ayaa VOA u xaqiijiyay geerida ciidamo ka tirsan madaxtooyada Galmudug iyo dhaawaca askar kale.

Taliye Gadaar ayaa sidoo kale sheegay in madaxweynaha Galmudug, xildhiban Cabdi Qaybdiid, xildhiban Dhabancad iyo mas’uuliyiintii ku sugnayd deegaanka Laas Gacamay ay badqabaan, balse ay jiraan dhaawacyo ka dhashay burburka qaraxa.

Senator Cabdi-Qaybdiid ayaa waxaa soo gaaray kaliya dhaawac ka yimid dhagax guri uu hurday kasoo dhacay. Sidoo kale Xildhibaan Dhabancad ayaa dhaawac fudud uu gacanta kasoo gaaray, kaasi oo ka dhashay guriga oo kusoo dumay iyo jiingadaha guriga ay jiifeen.

WARARKA MAANTA 14ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta:  Maxay Dowladda Soomaaliya weli u diidan tahay inay aqoonsi buuxda siiso Dowladda #KhaatumoState ee Soomali didka dhulkooda ka xoraystay? Maxay beesha caalamka ugu diiday wax dhaqaallo ah siiso xukuumadda Dhiqlaha/Xukuummadda Kutaanta ee uu hoggaaminaayo Raysal Wasaare Xamsa Cabdi Barre oo magaciisa saxda ah Shugri? Yaa musuqmaasuq la dagaalamaya qof xitaa magaciisa musuqmaasuqay oo been ka sheegaya sida Raysal Wasaare Xamza? Maxaase ku kalifay inuu inkiro magacii ee aabihiis iyo hooyadiis ugu wan qaleen? Maxaase loo dilayaa ciidanka xoogga ee lagu soo tababaray #Eritrea? Yaase noqon doona Raysal Wasaaraha spp spcda? Mise Yaa is-casili doona Madaxweyne Xassan mise Raysal Wasaare Xamsa? 

Ha wiqleyso!

Jubbada Hoose  14ka Siteembar 2023 Ciidamada dowladda Fedaraalka Soomaaliya, gaar ahaan Kumaandooska Danab oo kaashanaya ciidanka Daraawiishta maamulka Jubbaland ayaa howlgalo qorsheysan ka sameeyay deegaano dhowr ah oo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose.Ciidamada is garabsanaya ayaa howlgalada si gaar ah uga fuliyay deegaano badan oo ku yaala Galbeedka magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.

Deegaanada ciidamada ay howlgalada ka sameeyeen ayaa kala ah Barjala, Dharkayn urur, Sariiraha, Orgiyow, Yaaq caleen iyo Aboodin oo ay horay ugu sugnaayeen dhamaan deegaanadaas kooxda Al-shabaab.

Lama soo warin wax khasaare ah oo ka dhashay howlgaladaas ka dhacay deegaanada hoostaga magaalada Kismaayo, waxayna saraakiishu sheegeen in deegaanada howlgalada ka fuliyeen ay ahayeen goobo Al-shabaab kasoo abaabuli jireen weerarada ay ka geysteen deegaanada gobolka Jubbada Hoose.

Jubbaland waxay ka mid tahay meelaha ay wali ku xoogan yihiin Ururka Al,shabaab oo haatan inta badan laga soo saaray deegaanada iyo degmooyinka maamulada Galmudug iyo Hirshabeelle.

Addis Aba 14ka Siteembar 2023  – Magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya waxaa maanta lagu soo gabagabeeyey shir maalmihii lasoo dhaafay uga socday siyaasiyiinta u sharaxan xilka Madaxweynaha Jubbaland, kuwaas oo soo saaray bayaan ka kooban 16 qodob oo ay uga hadleen guud ahaan xaaladda dalka iyo doorashooyinka Jubbaland.

Musharaxiintaan oo aad u gorfeeyey arrimaha Jubbaland ka socda iyo doorashooyinka hey’adaha dastuuriga ah oo Axmed Madoobe ay ku eedeeyeen in doorasho uusan qabaneyn ayaa waxay ku dhaheen bayaankooda, “Goluhu wuxuu mudo bil gudaheed ah ku qaban doonaa dalka guddahiisa shirweyne wadatashi siyaasadeed oo ku aadan sidii ay ku qabsoomi lahayd doorasho hufan oo loo dhanayahay.”

Doorashada, tabashada siyaasadeed ee maamulka Axmed MAdoobe ay ka qabaan, Dagaalka Al-Shabaab, cambaareyn ay u jeediyeen Axmed Madoobe, codsi ay u direen shacabka iyo dowladda federaalka iyo mahadcelin ay u jeediyeen beesha caalamka ayuu ka kooban yahay bayaankaan oo dheer.

Shir wadatashi ah oo Golaha Midowga Musharaxiinta Madaxweynaha Jubaland(GMMMJ) uga socday Magaalada Addis Ababa labadii todobaad ee u danbeysay ayaa maanta oo taarikhdu tahay 13 Sabtember 2023 ku soo gabagaboobay guul iyo is-afgarad.

Labadii todobaad ee shirku socday waxay xubnaha Goluhu diirada ku saareen arrimaha amniga(ladagaalanka Argagaxisada), xaalada noololeed ee bulshada iyo Siyaasada (doorashooyinka) ee DGJ kadib markii uu dhamaaday mudo xileedkii Maamulkii hore ee Jubaland, waxaana gabagabadii shirka kasoo baxay qodoban hoos ku xusan:-

Muqdisho 14ka Siteembar 2023 Wararka naga soo gaaraya gobolka Gedo ayaa waxa ay sheegayaan in mar kale diyaaradaha dagaalka dowladda Kenya ay duqeyn xoogan ka fuliyeen qaybo ka mid ah gobolkaasi, gaar ahaan magaalada Ceel Cadde ee gobolkaasi.

Korneel Aadan Rufle oo kamid ah dadka deegaanka, isla-markaana in muddo ah ka qaylo dhaaminayay dhibaatooyinka ka jira gobolka Gedo ayaa ka warbixiyay duqeymahaasi.

Waxa uu tilmaamay in la beegsaday dad shacab ah oo ku sugnaa aagga Ceel Cadde, isla-markaana uu jiro khasaare dhimasho, dhaawac iyo burburba leh.

Sidoo kale Aadan Rufle ayaa sheegay in dadka dhintay ay ku jiraan wiil iyo gabar isla dhashay oo kala ahaa sideed sano jir iyo lix sano jir.

“Degmada Ceel Cadde bartamaha gobolka Gedo raxan diyaaradaha Kenya ah ayaa waxa ay ka sameeyeen gumaad naf iyo maalba leh meeshaa waxaa ku dhintay laba canug oo saqiir ah, Aamino Cabdirisaaq Xuseen & Maxamed Cabdirisaaq Xuseen oo isla dhashay” ayuu yiri.

Korneelka oo sii hadlaya ayaa shaaca ka qaaday in dhaawac uu soo gaaray illaa 10 qof, sidoo kalena diyaaradaha ay burburiyeen xarumhihii muhiimka ahaa ee magaaladaasi.

“Waxa dhaawacmay dad ku dhowaad 10 qof ah, waxaa burburay xarumihii muhiimka ahaa ee degmada, sida ceelsha, korontada, bakhaarada raashinka iyo masaajida” ayuu raaciyay.

Ugu dambeyn wuxuu baaq dheer u diray dowladda federaalka iyo Jubbaland oo uu ka dalbaday inay wax ka qabtaan dhibaatada ay Kenya ku hayso shacabka gobolka Gedo.

Ceel Cadde ayaa waxaa horay uga dhacay weerar askar badan looga laayay dowladda Kenya, kaas ooay  ka dambeysayAl-Shabaab, waxaana tan iyo markaas ay duqeymo xoogleh ku socdeen magaaladaas iyo tuulooyinka ku xeeran oo la rumaysan inay ku sugan yihiin xoogaga Al-Shabaab oo inta badan soo weerara ciidamada dowladda iyo kuwa ATMIS.

Galmudug 14ka Siteembar 2023  Madaxweynaha Galmudug Axmed Cabdi Kaariye Qoor Qoor iyo Taliyaha Hay’adda Nabad Sugidda Qaranka Mahad Maxamed Salaad ayaa saacadihii lasoo dhaafay isku maray inta badan furimaha dagaalka ee gobolka Mudug iyo Galgaduud.

Safar ay kaga baxeen Dhuusamareeb ayey masuuliyiintaasi isaga gudbeen degmada Baxdo, deegaanka Xin-labi oo maalin ka hor laga xoreeyey Al-Shabaab.

Ugu dambeyntii Qoor Qoor iyo Mahad Salaad ayaa xalay ku hoyday furinta xigta degmada Wasil oo saldhig u ah ciidamada xoreynaya Bacaadweyn iyo deegaano badan oo dhaca koonfurta gobolka Mudug. Labadaan masuul ayaa fursad u helay inay la kulmaan oo habeen la hoydaan shacabka deegaanka Xil-labi oo Shabaab intii ay jireen ay u talinayeen, deegaankaas ayaa dhulkii la xoreeyey uga duwnaa in shacabkii ku noolaa uusan hal qof ka raacin Al-Shabaab.

Dadka reer Xin-labi oo soo saara Cusbada ayaa markii ay Shabaab isaga carareen deegaankaas waxay isku diyaariyeen inay soo dhaweeyaan ciidamada dowladda, taas oo ka yaabisay ciidamadii arki jiray inay tagaan deegaano cidlo ah oo shacabkii ku noolaa ay Shabaab ka daba-carareen.

Deegaannada Dhag-haye iyo Laas-gacaney oo hoos taga degmada Wisil ayey gaareen Qoor Qoor iyo Mahad Salaad oo safar ku maraya furinta, labadaas deegaan oo aad ugu dhow Bacaadweyn ayaa gacanta dowladda soo galay labadii maalmood ee u dambeysay.

Qoor Qoor iyo Mahad Salaad oo wasiirka gaashaandhigga uu wehliyo ayaa horay seddax habeen u joogay deegaanada Ceel-lahelay iyo Ceelgaras oo bari ka xoga Dhuusamareeb, halkaas oo laga saaray Khawaarijta Al-Shabaab.

Wasiirka Gaashaandhigga ayaa weli ku sugan Ceel-lahelay oo ka mid ah furimaha ugu khatarta badan oo Shabaab ay ka dhowyihiin, halkaas wuxuu Wasiir Jaamac ku hoyday habeenkii 5-aad.

Muqdisho 14ka Siteembar 2023 Xafiiska Xeer ilaaliyaha Guud ee Qaranka oo Maxkamadda gobolka Banaadir u gudbiyay 6-sargaal oo ka tirsan waaxda Canshuuraha Berriga ee wasaaradda Maaliyadda Soomaaliya.

Saraakiishaan ayaa ku eedeysan kiisas musuq-maasuq ama xatooyo xoolo dadweyne, sameynta Documents been Abuur, qaadasho laaluush iyo ku takri-fal awoodda xafiisyo dowladeed, sida ku cad warqadda magacyadooda loogu gudbiyey maxkamadda.

Dhammaan eedeysanayaashaas waxay ka howlgelayeen xafiiska canshuuraha beriga ee degmada Wartanabadda, waxayna kala yihiin:

1 – Cabdi Maxamed Diirshe oo ahaa maamulaha xafiiska canshuuraha berriga wasaaradda maaliyadda ee degmada Xamarjajab, horayna u soo ahaa madixii xafiiskaas ee degmada Wartanabadda.

2 – Cabdulqaadir Maxamuud Ibraahim maamulihii xafiiska canshuuraha berriga wasaaradda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

3 – Cabdulqaadir Maxamed Cali, Qasnajigii canshuuraha berriga wasaararadda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

1 – Cabdi Maxamed Diirshe oo ahaa maamulaha xafiiska canshuuraha berriga wasaaradda maaliyadda ee degmada Xamarjajab, horayna u soo ahaa madixii xafiiskaas ee degmada Wartanabadda.

2 – Cabdulqaadir Maxamuud Ibraahim maamulihii xafiiska canshuuraha berriga wasaaradda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

3 – Cabdulqaadir Maxamed Cali, Qasnajigii canshuuraha berriga wasaararadda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

4 – Maxamed Ibraahim Xuseen, Kaaliyihii xafiiska qasnajiga canshuuraha berriga wasaararadda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

5 – Xasan Maxamed Cali, oo ahaa Hubiye xafiiska canshuuraha berriga wasaararadda maaliyadda ee degmada Wartanabadda.

6 – Xidigle Isaaq Xasan Macalin, oo ahaa Taliyaha laanta ilaalada canshuuraha berriga ee ciidanka booliska u joogay degmada Wartanabadda.

Ugu dambeyntii xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranka ayaa qoraalkaan ku sheegay inuu gacanta ku hayo baaritaanka dacwado kale oo musuq maasuq la xiriira.

“Markii ay soo dhamaadaan baaritaanada socda, waxaan u gudbi doonaa maxkamadda awoodda u leh,” ayaa lagu yiri qoraalkaan oo ka soo baxay xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee qaranka.

WARARKA MAANTA 12ka Siteembar 2023 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa noqday Madaxweynayaasha ugu musuqmaasuqa badan Africa Madaxweyne Xassan Iyo Madaxweyne Ismaaciil Cumar? Yaa la shaqeeya Ururka Aragixisada AL-Shabaab? Yaase falka Madaxweyne iyo Raysal Wasaare ka ah oo aan booqasho weli ku tagin dhulka #KhaatumoState Iyo #Puntland iyo meelo kale? Maxayse beesha caalamka u diiday inay wax dhaqaallo ah siiso Dowladda Soomaaliya ee fashilka iyo jah-waeeraka ku mashquulsan? Yaase diidi kara inay laamaha amniga iyo Ururka Argagixisada AL-Shabaab wadashaqeeyaan? Maxayse Dowladda Soomaaliya uga aamusan tahay inay shacabka Iyo Dowladda #KhaatumoState si hufan u taageerto? Ha wiqleyso!

Muqdisho 12ka Siteembar 2023  Dowladda Soomaaliya ayaa min labo darajo dallacsiinaysa askartii ka qeyb qaatay iska caabinta weerarkii ay kooxda Alshabaab kusoo qaadeen degmada Awdheegle ee gobolka Shabeeladda hooseTaliyaha ciidanka xoogga dalka Soomaaliya, Jeneraal Ibraahim Sheikh Muxiyadiin oo gaaray degmada Awdheegle ayaa ciidamada Gorgor iyo kuwa14 October ee ka howlgalla Awdheegle uga mahad celiyay sida uu sheegay jabka ay u geysteen Shabaabkii soo weeraray.

“Ciidanka labada guuto ka kooban ee halkaan ka dagaalamay waxaan rabaa min labo darajo in la dalacsiiyo oo liiskooda la iisoo qoro. Waxaan ballanqaadaynaa in askari kaste dalacsiinta darajadiisa ku mushaar qaato,” ayuu yiri taliyuhu.

Taliyaha ciidanka xoogga wuxuu sheegay, Alshabaab saddex jeer oo ay soo weerareen Awdheegle inay jab xooggan kala kulmeen. Wuxuu ku ammaanay askarta inay sameeyeen naf hurid iyo inay cadowgooda tuseen awoodda ciidanka.

Ciidanka ku sugan Awdheegle ayaa Axadii iska caabiyay weerar Alshabaab kusoo qaadeen, waxayna ku guulaysteen inay dilaan in ka badan 20 katirsan Shabaab sida ay dowladdu sheegtay.

Maraykanka12ka Siteembar 2023 Dowladda Mareykanka ayaa qaaday tallaabo jidka u xaadhaysa in la sii daayo shan muwaadin oo u dhashay dalka Mareykanka, kuwaasi oo ku xidhan dalka Iran.

Washington ayaa u ogolaatay in dalka Iran loo fasaxo lacag gaadhaysa illaa $6 billion oo dollar oo kaga xanniban dalka Koonfurta Kuuriyada, iyada oo lacagtaas loo wareejinayo dalka Qatar.

Lacagtan ayaa la xannibay ka dib markii uu Mareykanka ku soo rogay cunaqabatayn dhaqaale dalka Iran.

Sidoo kale waxaa heshiiskan qayb ka ah, in Maraykanku ay sii daayaan shan muwaadin oo u dhashay dalka Iran oo ku xidhan gudaha dalka Mareykanka.

Xoghayaha arrimaha debedda ee Mareykanka Antony Blinken ayaa toddobaadkii hore qalinka ku duugay, amarka lagu fasaxayo lacagtaas, bil ka dib markii masuuliyiin ka kala socota Mareykanka iyo Iran, ay mabda’iyan uga heshiiyeen arrintan.

Go’aanka lagu fasaxayo lacagtan, lalama socodsiin aqalka wakiillada ee Mareykanka, wixii ka horreeyey maalinimadii Isniinta, sida ay baahisay wakaaladda wararka ee AP.

Nuxurka heshiiska ayaa hore loo shaaciyey, sidoo kale waa la filan karayey inuu soo baxayo go’aanka la xidhiidha, in lacagtaas la fasaxo.

Hase ahaatee waxaa markii ugu horraysay uu maamulku sheegay inay heshiiska ku jirto in la sii daayo shan Iraaniyiin ah. Lama magcaabin maxaabiista reer Iiraan.

Muqdisho 12ka Siteembar 2023 Dowladda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa daah-furtay mashruuc cusub oo ku kacaya 11.4 Milyan dollar, kaasi oo laga fulinayo isbitaallada heer federaal iyo heer dowlad-goboleed.

Mashruucan ayaa looga gol leeyahay in lagu xoojiyo adeegyada deg-degga ah ee caafimaadka ee isbitaallada heer federaal iyo heer dowlad-goboleed, waxaana mashruucaan maalgalinaya bangiga adduunka.

Mashruucan oo loogu magac daray “xoojinta adeegyada deg-degga ah ee caafimaadka ee cisbitaallada federaalka iyo gobolka” ayaa sida qorshuhu yahay waxaa la soo marsiin doonaa hay’adda Qaramada Midoobay ee caafimaadka adduunka (WHO).

Dowladda federaalka ayaa sheegtay in mashruucaan uu yahay barnaamij dhamaystiran oo taageeraya ka soo kabashada masiibooyinka, iyada oo kor loo qaadayo u adkaysiga mustaqbalka.

“Waxaan bilownay shaqo muhiim ah oo lagu xoojinayo daryeelka caafimaadka deg-dega ah ee Soomaaliya anagoo adeegsanayna mashruuca soo kabashada dhibaatada Soomaaliya. Marka la tayeeyo tas-hiilaadka, tababarka shaqaalaha iyo isku xirka adeegyada caafimaadka,” ayuu yiri Cabdi Tawane oo asagu ah maamulka mashruuca kasoo kabashada dhibaatooyinka Soomaaliya.

“Waxaan dhiseynaa awood waarta si aan uga jawaabno dhibaatooyinka caafimaadka iyo u adeegidda muwaadiniinta dalka oo dhan. Taageeradan waxay saameyn weyn ku yeelan doontaa nidaamka daryeelka caafimaadka Soomaaliya hadda iyo mustaqbalkaba.”

Khaatumo State 12ka Siteembar 2023  Hoggaanka SSC-Khaatumo ayaa shaaciyay inuu xabsiga ka sii daayay laba kamid ah maxaabiistii Somaliland ee ay kusoo qabteen dagaalkii 25-kii bishii lasoo dhaafay ka dhacay magaalada Laascaanood ee gobolka Sool.

SSC-Khaatumo ayaa sheegtay in labadaas maxbuus ay sii deysay uu dhaawacooda cusla, islamarkaana ay ku wareejisay hay’adda caalamiga ah ee Laanqayrta Cas oo ayadu hore u booqatay maxaabiista Somaliland ee gacanta ku hayso SSC.

“Maamulka SSC-Khaatumo waxa uu ku wargelinayaa cid kasta oo danaynaysa in aanu sii deynay laba maxbuus ‘oo ay ku qabteen’ 25-kii August ee dagaalkii u dhaxeeyay ciidamada SSC iyo maleeshiyaadka Somaliland, labada maxbuusna dhaawacyo culus ayay qabaan,” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay SSC-Khaatumo.

“Waxaa isku afgaranay in aan ku wareejino Laanqayrta Cas (ICRC), taas oo ku salaysan bini’aadantinimo, iyada oo hubinaysa inay helaan daryeelka ugu fiican ee la heli karo.”

Sidoo kale waxay sheegtay inay ka go’an tahay in maxaabiista dagaalka ee gacanta ku hayso lagula dhaqmo si waafaqsan shuruucda caalamiga ah ee bini’aadantinimada iyo dhaqanka Soomaaliyeed.

SSC-Khaatumo ayaa waxa kale oo ay “aad u bogaadisay” doorka muhiimka ah ee ICRC-du ay ka ciyaareyso taakuleynta maxaabiista, kuwaasi oo lagu soo qabtay dagaalkii dabaqayaadii August ee ciidamada Somaliland iyo kuwa SSC-Khaatumo.

Somaliland ayaa dagaalkaas looga adkaaday, iyada oo laga qabsaday saldhigga Gooja-cadde. Wixii markaas ka dambeeyay waxay wadday abaabul dagaal, iyada oo ciidamo soo dhoobtay aagga.

Si kastaba, Somaliland ayaa horay ugu eedeysay SSC-Khaatumo in si arxan darro ah ula dhaqantay maxaabiista gacanta ku hayaan, halka taasi bedelkeeda ay SSC sheegtay in maxaabiistas si wanaagsan loola dhaqmo, iyada oo u ogolaatay inay booqato hay’adda ICRC.